براي شناخت قرآن بايد از خود مفاهيم قرآن بهره برد
استاد تمام گروه زبان عربي دانشگاه اصفهان گفت : براي شناخت قرآن بايد از خود مفاهيم قرآن بهره برد
به گزارش روابط عمومي دانشگاه اصفهان نشست قراني زبان شناسي قرآن ظهر امروز (شنبه) با همت معاونت فرهنگي دانشكده شيمي دانشگاه اصفهان و با حضور دكتر نصرالله شاملي در سالن همايش هاي اين دانشكده بر گزار شد با بيان اينكه قرآن مجيد، قرآن كريم و فرقان از نام هاي كتاب آسماني مسلمانان است، اظهار كرد : در زمين قرآن، كريم ناميده مي شود و در آسمان آن را تحت عنوان قرآن مجيد مي نامند چرا كه كرم و فضل خداوند شامل همه جهان هستي مي شود و در ملكوت نيز همه آفريده هاي خداوندي مجد و عظمت خداوند را فرياد مي زنند.
وي افزود : قرآن حقيقتي است كه آن را فرقان مي نامند اما زماني كه اين حقيقت در قالب كلمه بر زمينيان نازل شد و در قالب كلام در اختيار بشر قرار گرفت آن را قرآن مي نامند چرا كه اين حقيقت بسط يافته و مي تواند در حد تفكر بشري مورد تجزيه و تحليل علمي قرار گيرد.
استاد تمام گروه زبان عربي دانشگاه اصفهان با بيان اينكه خداوند متكلم است، گفت : در كتاب " معناشناسي اخلاق خردوكلان قرآن" تلاش كردهام تامطالعات 5 ساله خودراازمطالعه بندبه بندوجمله بهجمله وكلمه به كلمه قرآن رابه رشته تحريردرآورم ومانندآنچه شيميدان اندرقالب جدول مندليف مي يابند رابا عنوان يك جدول قرآني متناسب با وزن كلمات برجسته قرآني به صورت تدوين شده درآورم.
شاملي ادامه داد : من در اين رشته كتاب دو جلدي تلاش كردم تا به دور از حجاب نظريات تفصيلي و تفسيري به حقانيت قرآن پي ببرم و بر اساس آيه 177 سوره بقره پس از 4 دور مطالعه قرآن به اين نتيجه رسيدم كه تقوا نخستين عنصر اخلاقي است كه مي تواند در راس ساير عناصر قرار گيرد همان گونه كه امام علي (ع) در نهج البلاغه بيش از 700 بار از اين كلمه استفاده كرده بود و بسياري از ائمه تا پيش از تحرير اصول كافي نيز به شكل قابل توجهي از اين واژه در روايات و احاديث خود بهره برده بودند.
وي تصريح كرد : تقوا مجموعه مرجعي از 3 زير مجموعه مهم در اسلام است به طوري كه مي توان سيستم عبادي، سيستم اعتقادي و سيستم اخلاقي را جزء زير مجموعه هاي اين سيستم معنايي در نظر گرفت؛ تقوا يك واژه اخلاقي نيست اين واژه را حتي نمي توان مبنايي يا عقيدتي نيز برشمرد بلكه عنصري عنصر ساز است به طوري كه بيش از 200 تا 250 معني مي توان از آن برداشت كرد.
استاد تمام گروه زبان عربي دانشگاه اصفهان با اعتقاد به اينكه براي شناخت قرآن بايد از خود مفاهيم قرآن بهره برد، خاطر نشان كرد : اگر چه تفسيرها و عقايد علمي مفسران و علماي شيعه و سني مهم، دقيق و قابل بهره برداري است اما همه اين اطلاعات در زمان خود مفيد و ثمر بخش بوده اند به طوري كه مي توان درست مانند فعل و انفعالات شيميايي مباني و كلمات قرآني را نيز مورد بررسي، تحليلي و قابل واكنش دانست.
شاملي گفت : عدل پس از تقوا دومين عنصر قرآني است كه بايد مورد توجه قرار گيرد و از تقوا در كنار عدل در مفهوم آيات قرآني مي توان بيش از 50 معنا استنباط كرد همان گونه كه عناصر شيميايي بدون كاتاليزور قابليت تركيب شدن با يكديگر ندارند واژه ها و عناصر قرآني نيز براي واكنش دادن و امتزاج معنايي نيازمند كاتاليزور هستند.
وي ادامه داد : به عقيده بسياري از زبان شناسان دنيا كه متن انگليسي و نه عربي قرآن را مطالعه كرده اند اين كتاب آسماني بهترين نمونه ادبي تاريخ جهان شناخته مي شود با اين وجود نمي توان از اين مساله چشم پوشي كرد كه همواره هر شخص بر اساس ظرفيت هاي وجودي خود و متناسب با توان ذهني مخصوص خود از مفهوم و معاني قرآن بهره مند مي شود؛ قرآن مانند الكي است كه ذهن بشر را از خود عبور مي دهد و ذهن به هر ميزان كه بتواند از آن دريافت مي كند؛ بشر ابتدا تحت تاثير اعجاز لفظي قرآن قرار مي گيرد و سپس به شكلي كامل از آن بهره مي برد.
استاد تمام گروه زبان عربي دانشگاه اصفهان انسان ها را در جامعه ديني در دو دسته متدين و متقي قرار داد و افزود : متدين آن كسي است كه به آموزه هاي ديني پايبند باشد ظاهر شريعت را حفظ كند و به انجام واجبات ديني مبادرت كند؛ اعتقادات توحيدي داشته باشد اما اگر اين جامعه از دريچه ديد باطن از نو نگريسته شود مي توان به حضور اشخاص متقي نيز در اين جامعه پي برد اين افراد از اخلاق واقعي ديني برخوردار هستند .
شاملي تصريح كرد : آنچه به عنوان كاتاليزور فرايندهاي ديني شناخته مي شود و مي تواند از مجموع اعتقاد و عبادت نتيجه مناسب را حاصل كند احسان است؛ و از استخراج همه آياتي كه پايان آنها با محسنون به اتمام مي رسد مي توان دريافت كه نتيجه مستقيم عدل و تقوا در كنار هم به احسان ختم مي شود و كسي كه اين ويژگي مهم را دارد محسن است.
وي با اشاره به اينكه تقوا همه ابعاد زندگي بشر از جمله زندگي اقتصادي، سياسي و اجتماعي مردم را شامل مي شود، خاطر نشان كرد : متقي كسي است كه موحد، وفادار به شريعت و داراي اخلاق كريمه است؛ براي شناخت قرآن بايد الوالعلم يعني اهالي روش را شناخت چرا كه باري شناخت قرآن روش نياز است .
استاد تمام گروه زبان عربي دانشگاه اصفهان اظهار كرد : قرآن به هيچ عنوان كتابي علمي يا فقهي يا فلسفي و يا عرفاني نيست به طوري كه به قول دكتر طه حسين "قرآن قرآن است" براي شناختن بايد در ابتدا بايد لفظ را بشناسي و سپس طهارت قلب داشته باشي؛ ياران خدوم پيامبر نه جامعه شناس بودند، نه روان شناس، نه فيلسوف و نه زبان شناس بلكه آنها با قرآن انس گرفتند و سپس آيات قرآن اعجاز خود را به روي انها گشود.
