روابط عمومی

در هفدهم مرداد ماه سال 1377، محمود صارمي خبرنگار خبرگزاريِ جمهوري اسلامي، به همراه هشت نفر از اعضاي كنسولگري ايران در مزار شريف افغانستان به دست گروهك تروريستي طالبان به شهادت رسيد. به همين مناسبت، شوراي فرهنگ عمومي، هفدهم مرداد ماه هر سال را به عنوان «روز خبرنگار» نامگذاري كرد. اين روز ارزشمند اجتماعي، بر همه خبرنگاران، روزنامه نگاران و نويسندگان گرامي باد.

ابزار اطلاع رساني

در روزگاري كه از آن به عصر اطلاعات و فن آوري نام مي برند، قطعا نقش خبرنگار به عنوان ابزار اطلاع رساني، نقشي حياتي و انكار نشدني دارد. در دنياي كنوني با وجود فن آوري هاي ارتباطيِ پيشرفته و متعدد در امر دست يابي سريع به اطلاعات و منابع مختلف و با وجود درگيري هايي كه به طور آشكار در بيشتر نقاط اين كره خاكي فراگير شده، كسب اطلاعات صحيح و قابل اطمينان، تنها از راه خبرنگاراني درست كار شدني است. خبرنگاران كه از مهره هاي اساسي اين مهم به شمار مي آيند، بايد با قبول خطرهاي فراوان،به واقعيت مسأله پي ببرند و آن را به مردمان برسانند.

ويژگي هاي خبر

حرفه خبرنگاري، باخبر سر و كار دارد و آن را به شيوه هاي گوناگون به مخاطبان خود مي رساند. اين خبر، بايد ويژگي هايي داشته باشد تا مورد توجه بينندگان، شنوندگان و خوانندگان قرار گيرد. خبر خوب، خبري است كه درست، روشن و جامع باشد. اگر خبر درست نباشد، مردم اندك اندك به خبررسان شك مي كنند و منبع خبري خود را تغيير مي دهند. در قرآن كريم هم مي خوانيم: «اگر فاسقي برايتان خبري آورد، بدون تحقيق حرفش را نپذيريد». نيز خبر بايد با صراحت و روشني، و به دور از ابهام و كنايه به دست مخاطب برسد. هم چنين خبري كامل است كه به پرسش هايي كه براي مخاطبانِ خبر به وجود مي آيد، پاسخ بدهد.

خبرنگار؛ واسطه مردم و مسئولان

در دنياي كنوني كه همگان سرگرم كار خويش اند و چندان به عملكرد حاكمان و نقد و بررسي آن ها توجه ندارند، اين خبرنگاران رسانه ها هستند كه با تيزهوشي ودقت، نقش واسطه بين مردم و مسئولان را ايفا مي كنند. آن ها، از يك طرف درد دل مردم را مي شنوند و به مقامات بالا انتقال مي دهند، و از سوي ديگر، پاسخ هاي مسئولان را به آگاهي مردم مي رسانند. نقد عملكرد خوب يا بد حاكمان در رسانه ها، از ديگر وظايف خبرنگاران است كه به بالندگي نظام و نيز پاسخگو بودن مسئولان ياري مي رساند.

خبرنگاران دفاع مقدس

به راستي چه كسي مي داند در زمان دفاع و جنگ تحميلي، آن هنگام كه رزمندگان در جبهه ها زير بمباران اطلاعاتيِ رسانه هاي غربي و عربي بودند، چه كساني خطر را به جان مي خريدند و از بين گلوله ها، خمپاره ها و ميدان هاي مين، گزارش و خبر تهيه مي كردند؟ به بنياد شهيد انقلاب اسلامي كه مراجعه كني، نام 244شهيد، 50 جانباز و 12 آزاده خبرنگار را ثبت شده مي بيني. اين عزيزان و همه خبرنگاران راست كردار دفاع مقدس، با از جان گذشتگي وارد معركه نبرد حق عليه باطل مي شدند و قلم و دوربين به دست، به ثبت وقايع مي پرداختند تا آيندگان بدانند كه جهانخواران و زورگويان چه بر سر ملت مظلوم و انقلابي ايران آورده بودند. يادشان هماره گرامي باد.

ويژگي هاي خبرنگار

به طور كلي خبرنگار در محل وقوع رويدادها، چشم و گوش رسانه و چشم و گوش مردم است. او بايد با استفاده از ويژگي هاي خدادادي و نيز خصوصياتي كه در دوره هاي آموزشي ديده، به كشف حقيقت ها بپردازد و آن را در كمترين زمان به مخاطبان خود برساند. گاه خبرنگاران تيزهوشي پيدا مي شوند كه با توجه به حوادث پيش آمده و نيز تجربه هاي گذشته، به پيش بيني حوادث آينده مي پردازند و به مردم، در مورد منافع ملي، اعتقادات و نيز فرهنگ حاكم هشدارهايي مي دهند. خبرنگار خوب، خبرنگاري است كه از خطر كردن نهراسد و همواره به دنبال كشف حقيقت باشد.

ذوق و استعداد

يكي از مهم ترين ويژگي هاي خبرنگار، داشتن عشق و علاقه و قريحه خبرنگاري است. بر اين اساس، كسي بايد وارد عرصه جذّاب و در عين حال پر مخاطره خبرنگاري شود كه ضمن داشتن اين استعداد ذاتي، از هنر واژه گزيني، شمّ خبري، حوصله زياد و نگاه موشكافانه و دقيق نيز برخوردار باشد و با پرهيز از احساسات، بكوشد رويدادها را همان طور كه اتفاق افتاده منتشر كند، نه آن طور كه خود مي خواسته اتفاق بيفتد.

سرعت
سرعت در تصميم گيري و انتقال سريع خبر، از ويژگي هاي اساسي خبرنگاري است. حساسيت كار اطلاع رساني، نياز مخاطبان به دانستن سريع و به موقع خبرها براي اتخاذ تصميم درست و نيز افزايش رسانه ها و رقابت ميان آن ها، بر ضرورت «سرعت» در كار خبررساني افزوده است. كمترين تعلل در انعكاس سريع رويدادها، به كاهش اعتبار رسانه و در ادامه، مرگ رسانه و بي خاصيت شدن آن مي انجامد. البته بايد توجه داشت كه هيچ گاه نبايد سرعت انتشار را جانشين صحت و درستي خبر كرد؛ زيرا دروغ پراكني، در نهايت به ضرر كمپاني خبري خواهد بود و اعتماد مخاطبان را به رسانه كاهش خواهد داد.

حق طلبي

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله در حديثي فرموده است: «حق را بگو و در راه خدا از ملامت هيچ ملامت گري نهراس». ويژگي حق محوري، حق طلبي و حق گويي، از مهم ترين ويژگي هاي يك خبرنگار موفق و خداترس است. در مقابل، سخن چيني، بدگويي و به جان هم انداختن مردمان، از ويژگي هاي نكوهيده اي است كه هر انسان عاقلي از آن ها بيزاري مي جويد. پس چه نيكوست كه صاحبان بنگاه هاي خبري و نيز خود خبرنگاران، همواره به دنبال واقعيت باشند و از جنجال آفريني و بد كردن مردم با هم بپرهيزند.