روابط عمومی

رئیس دانشگاه اصفهان: دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی شهری باید مجهز به مهارت‌های نوین، به ویژه علوم داده  برای حل مسائل کشور تبدیل شود

رئیس دانشگاه اصفهان در دیدار با اعضای هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، این دانشکده را یکی از مزیت‌های علمی و راهبردی دانشگاه دانست و بر ضرورت بازآرایی رشته‌ها، تقویت مهارت‌های تخصصی دانشجویان، توسعه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری حرفه‌ای از هوش مصنوعی و کلان‌داده‌های جغرافیایی تأکید کرد.

 به گزارش پایگاه خبری، دکتر رکنی زاده رئیس دانشگاه اصفهان، با اشاره به نقش بی‌بدیل دانشگاه‌ها در اداره کشور، پرورش نسلی عاشق ایران و دلبسته به توسعه سرزمین را رسالت اصلی استادان برشمرد و از حمایت مدیریت دانشگاه برای تکمیل زیرساخت‌ها، تجهیز آزمایشگاه‌ها و گسترش ارتباط دانشکده با صنعت و جامعه خبر داد.

رئیس دانشگاه اصفهان، روز چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در ادامه سلسله دیدارهای خود با اعضای هیئت علمی دانشکده‌های دانشگاه، با استادان دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی دیدار و گفت‌وگو کرد.

وی در ابتدای این نشست، ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع اعضای هیئت علمی دانشکده، از تلاش‌های رئیس، مدیران و استادان دانشکده، قدردانی کرد و گفت: دانشکده علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی یکی از مزیت‌های علمی دانشگاه اصفهان است و بسیاری از رشته‌ها و ظرفیت‌های آن می‌توانند نقش مؤثر و تعیین‌کننده‌ای در حل مسائل جامعه ایفا کنند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصصی این دانشکده افزود: سرمایه‌گذاری در دانشکده علوم جغرافیا، به‌ویژه در حوزه‌های نوین، می‌تواند دستاوردهای مهمی برای دانشگاه، استان و کشور به همراه داشته باشد. جغرافیا از جمله رشته‌هایی است که آثار آن تنها در فضای دانشگاهی باقی نمی‌ماند و می‌تواند مستقیماً در برنامه‌ریزی، مدیریت سرزمین، گردشگری، محیط‌زیست، توسعه شهری و روستایی و تصمیم‌سازی‌های ملی نقش‌آفرین باشد.

تأکید بر تسریع فرایندهای اجرایی

رئیس دانشگاه اصفهان با اشاره به برخی مسائل عمرانی و زیرساختی دانشکده اظهار کرد: بخشی از مشکلات مطرح‌شده با تکمیل و سامان‌دهی فضای ساختمانی دانشکده برطرف خواهد شد و مدیریت دانشگاه نیز برای حل موانع باقی‌مانده آمادگی دارد.

وی از مسئولان دانشکده خواست در صورت طولانی‌شدن فرایندهای اداری و اجرایی، موضوع را مستقیماً به ریاست دانشگاه منعکس کنند و گفت: مسائل نباید در پیچ‌وخم فرایندهای اداری باقی بماند. اگر موضوعی در مدت متعارف در معاونت مربوط حل نشد، باید سریعاً به سطح مدیریت دانشگاه منتقل شود تا با حضور بخش‌های مرتبط برای آن تصمیم‌گیری شود.

دکتر رکنی‌زاده ادامه داد: انتظار ما این است که هر بخش مسئولیت خود را به‌درستی و در زمان مناسب انجام دهد؛ اما در مواردی که مسئله فراتر از حیطه یک معاونت یا مدیریت است، باید با هماهنگی جمعی و ورود مستقیم مدیریت دانشگاه، مسیر حل آن هموار شود.

دانشجوی جغرافیا باید با چند مهارت تخصصی فارغ‌التحصیل شود

رئیس دانشگاه اصفهان یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دانشکده را تقویت مهارت‌آموزی تخصصی دانشجویان دانست و تصریح کرد: دانشگاه نباید به سمت آموزش مهارت‌های عمومی و سطح پایینی حرکت کند که خارج از دانشگاه نیز به‌آسانی ارائه می‌شوند. مهارت‌آموزی در دانشگاه باید متناسب با شأن علمی دانشگاه و در سطحی پیشرفته، تخصصی و حرفه‌ای باشد.

وی افزود: دانشجویان با تلاش بسیار وارد دانشگاه می‌شوند و انتظار دارند مهارت‌هایی را بیاموزند که از پشتوانه علمی، عمق تخصصی و قابلیت اثرگذاری برخوردار باشد. بنابراین، دانشگاه باید از تقلیل مفهوم مهارت‌آموزی به آموزش‌های ساده و عمومی پرهیز کند.

دکتر رکنی‌زاده با اشاره به ظرفیت‌هایی مانند سامانه اطلاعات جغرافیایی، کلان‌داده‌ها و روش‌های پیشرفته تحلیل داده گفت: دانشجویان دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی باید افزون بر آموزش‌های رسمی، با چند مهارت کلیدی و سطح بالا وارد بازار کار شوند. آشنایی حرفه‌ای با GIS، پردازش و تحلیل داده‌های بزرگ، روش‌های نوین تحلیل فضایی و کاربردهای هوش مصنوعی از جمله ظرفیت‌هایی است که باید به‌صورت هدفمند در برنامه‌های دانشکده قرار گیرد.

وی از اعضای هیئت علمی خواست چهار یا پنج مهارت راهبردی را برای دانشجویان هر رشته تعریف کنند و افزود: استادان دانشکده بهتر از هر فرد دیگری می‌دانند فارغ‌التحصیلان جغرافیا در چه سازمان‌ها و حوزه‌هایی می‌توانند به کار گرفته شوند و برای موفقیت در این عرصه‌ها به چه توانمندی‌هایی نیاز دارند. هدف این است که دانشجویان، در کنار دانش نظری، با مجموعه‌ای روشن از مهارت‌های کاربردی و تخصصی فارغ‌التحصیل شوند.

پژوهش‌های میان‌رشته‌ای؛ ضرورتی برای حل مسائل پیچیده

رئیس دانشگاه اصفهان با تأکید بر گسترش همکاری میان دانشکده‌ها اظهار کرد: محصورشدن رشته‌ها در مرزهای یک گروه یا دانشکده، ظرفیت آن‌ها را محدود می‌کند. موضوعاتی مانند گردشگری، برنامه‌ریزی شهری، محیط‌زیست، مخاطرات طبیعی، اقلیم، سلامت و تحلیل داده به یک رشته یا دانشکده محدود نیستند و باید با مشارکت متخصصان حوزه‌های مختلف دنبال شوند.

وی گردشگری را از زمینه‌های مهم مهارتی و پژوهشی دانست و گفت: این حوزه نیازمند تعامل علوم جغرافیایی با رشته‌هایی مانند مدیریت، اقتصاد، زیست‌شناسی، علوم محیطی و فناوری اطلاعات است. چنین تعاملاتی نباید مقطعی، سلیقه‌ای و وابسته به روابط فردی باشد؛ بلکه لازم است در قالب سازوکاری نظام‌مند و پایدار شکل گیرد.

دکتر رکنی‌زاده خاطرنشان کرد: پروژه‌های بزرگ و واقعی معمولاً از توان یک رشته خارج‌اند و به تیم‌هایی متشکل از تخصص‌های گوناگون نیاز دارند. اگر پژوهش‌های میان‌رشته‌ای به‌درستی تعریف شوند، دانشگاه می‌تواند به سطوح بالاتری از حل مسئله و اثرگذاری اجتماعی دست یابد.

بازآرایی رشته‌ها بر اساس نیازهای آینده

رئیس دانشگاه اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت بازنگری در ترکیب رشته‌ها تأکید کرد و گفت: حفظ همه رشته‌های قدیمی، بدون توجه به نیاز جامعه و تحولات علمی، رویکرد مناسبی نیست. همان‌گونه که ایجاد رشته‌های جدید ضرورت دارد، باید درباره ادامه فعالیت رشته‌هایی که با کاهش تقاضا یا محدودیت بازار کار مواجه‌اند نیز تصمیم‌های علمی و کارشناسی اتخاذ شود.

وی افزود: استاد دانشگاه در دنیای امروز باید از انعطاف‌پذیری علمی برخوردار باشد و خود را با تحولات رشته‌ای و نیازهای جدید جامعه هماهنگ کند. دانشکده می‌تواند با یک مطالعه علمی و جمعی مشخص کند کدام رشته‌ها نیازمند بازنگری‌اند و چه رشته‌های جدیدی می‌توانند آینده بهتر و اثرگذاری بیشتری داشته باشند.

دکتر رکنی‌زاده از مدیریت دانشکده خواست پیشنهادهای مربوط به بازآرایی رشته‌ها را پس از بررسی کارشناسی به معاونت راهبردی دانشگاه ارائه کند تا در صورت تصویب، مراحل اجرایی آن در هیئت امنا و دیگر مراجع ذی‌صلاح پیگیری شود.

وی در ادامه با اشاره به برخی نارسایی‌های آمایش آموزش عالی در کشور اظهار کرد: توزیع امکانات، رشته‌ها و واحدهای دانشگاهی باید متناسب با جمعیت دانشجویی، ظرفیت علمی، نیاز منطقه‌ای و توجیه اقتصادی باشد. ایجاد و نگهداری ساختارهایی که از ظرفیت لازم برخوردار نیستند، منابع محدود کشور را پراکنده می‌کند و امکان سرمایه‌گذاری مؤثر در دانشگاه‌های بزرگ و مأموریت‌گرا را کاهش می‌دهد.

حمایت از تجهیز آزمایشگاه‌ها و توسعه آموزش‌های میدانی

رئیس دانشگاه اصفهان تجهیز آزمایشگاه‌های حرفه‌ای را یکی از نیازهای مهم دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی برشمرد و گفت: موضوع خرید تجهیزات و ایجاد آزمایشگاه‌های کارآمد باید با جدیت پیگیری شود. مدیریت دانشگاه نیز در چارچوب منابع موجود برای تکمیل این زیرساخت‌ها همکاری خواهد کرد.

وی همچنین بر اهمیت آموزش‌های عملی و میدانی در رشته‌هایی مانند گردشگری تأکید کرد و افزود: فعالیت‌های علمی و عملیاتی که جزء ضروری آموزش دانشجویان است نباید در فرایندهای اداری معطل بماند. مدیریت دانشکده باید درباره این برنامه‌ها تصمیم‌گیری کند و دانشگاه نیز وظیفه دارد زمینه اجرای تصمیم‌های علمی و قانونی دانشکده را فراهم سازد.

فرصت‌های تازه دانشگاه در حوزه نوآوری و فولاد سبز

دکتر رکنی‌زاده با تشریح برخی طرح‌های توسعه‌ای دانشگاه اصفهان گفت: در بخش شرقی دانشگاه، زیرساخت‌های جدیدی در حال شکل‌گیری است که می‌تواند میدان عمل تازه‌ای برای دانشکده‌ها و اعضای هیئت علمی ایجاد کند. یکی از مهم‌ترین این طرح‌ها، راه‌اندازی کارخانه نوآوری با تمرکز بر سیستم‌های هوشمند، پردازش داده و فناوری‌های نرم است.

وی افزود: هدف از ایجاد این مجموعه، تکرار توسعه صنایع سخت و آلاینده در اصفهان نیست؛ بلکه باید ظرفیت‌های دانشگاه و استان به سمت فناوری‌های نرم، سامانه‌های هوشمند، تحلیل داده و فعالیت‌های دانش‌بنیان هدایت شود.

رئیس دانشگاه اصفهان همچنین به همکاری دانشگاه با صنایع بزرگ، به‌ویژه فولاد، اشاره کرد و گفت: طرح‌هایی در زمینه فولاد سبز و فناوری‌های مرتبط در دست پیگیری است و فضای قابل‌توجهی برای اجرای این پروژه‌ها پیش‌بینی شده است. این طرح‌ها می‌توانند واسطه‌ای مؤثر میان دانشگاه، صنعت و شهر باشند و اعضای هیئت علمی رشته‌های مختلف را درگیر پروژه‌های بزرگ و مسئله‌محور کنند.

وی تأکید کرد: دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی نیز می‌تواند در ابعاد محیط‌زیستی، فضایی، اجتماعی و برنامه‌ریزی این پروژه‌ها نقش جدی داشته باشد.

هوش مصنوعی، فرصتی برای ارتقای نقش استادان

دکتر رکنی‌زاده با اشاره به جایگاه ویژه دانشگاه اصفهان در حوزه فناوری‌های نوظهور اظهار کرد: از میان آزمایشگاه‌های ملی پیش‌بینی‌شده، تنها آزمایشگاه ملی خارج از تهران در دانشگاه اصفهان مستقر است. این مجموعه از زیرساخت‌ها و تجهیزات قابل‌توجهی برخوردار است و گروه‌های مختلفی از دانشکده‌های مهندسی، علوم و دیگر حوزه‌ها در آن فعالیت می‌کنند.

وی از اعضای هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی دعوت کرد از ظرفیت مرکز هوش مصنوعی دانشگاه بازدید و زمینه‌های همکاری مشترک را شناسایی کنند و افزود: امروز با ترکیب داده‌های جغرافیایی، نقشه‌ها، تصاویر و روش‌های هوش مصنوعی می‌توان فعالیت‌هایی حرفه‌ای، جدید و حتی منحصربه‌فرد انجام داد.

رئیس دانشگاه اصفهان تصریح کرد: هوش مصنوعی قرار نیست نقش استاد را کمرنگ کند؛ بلکه استادی که بتواند از این ابزارها به‌درستی استفاده کند، نقش بسیار مؤثرتر و خلاقانه‌تری در آموزش و پژوهش خواهد داشت. تحقق این هدف نیازمند آموزش مستمر اعضای هیئت علمی و ایجاد یک نظام پشتیبان در دانشگاه است.

وی از مدیریت دانشکده خواست ارتباط منظمی با مرکز هوش مصنوعی و دانشکده مهندسی کامپیوتر برقرار کند تا آموزش‌های لازم و پروژه‌های مشترک، به‌ویژه در زمینه داده‌های جغرافیایی و تحلیل‌های مکانی، شکل گیرد.

لزوم اصلاح هرم انتشار مقالات علمی و تقویت جایگاه پژوهش

رئیس دانشگاه اصفهان در ادامه، وضعیت تولیدات علمی دانشگاه را مورد توجه قرار داد و گفت: دانشگاه اصفهان از نظر تعداد مطلق مقالات و اجرای طرح‌های پژوهشی، جایگاه مناسبی در کشور دارد؛ اما هنگامی که تولیدات علمی بر تعداد اعضای هیئت علمی تقسیم و شاخص سرانه محاسبه می‌شود، جایگاه دانشگاه کاهش می‌یابد.

وی با بیان اینکه دانشکده علوم جغرافیایی در برخی شاخص‌ها اثرگذاری مناسبی داشته است، افزود: لازم است هرم انتشار مقالات دانشکده بازنگری شود. انتشار مقاله‌های فارسی و پرداختن به مسائل بومی ارزشمند است، اما باید در کنار آن، سهم مقالات معتبر بین‌المللی نیز افزایش یابد تا توانمندی‌های علمی دانشکده در سطح جهانی بیشتر دیده شود.

دکتر رکنی‌زاده خاطرنشان کرد: رتبه‌بندی‌های بین‌المللی تنها یک عنوان تشریفاتی نیستند و می‌توانند بر شهرت علمی دانشگاه، اعتبار فارغ‌التحصیلان، توسعه ارتباطات بین‌المللی و حتی جذب منابع ملی اثرگذار باشند. ازاین‌رو، باید میان پژوهش‌های مسئله‌محور داخلی و حضور مؤثر در شبکه علمی بین‌المللی توازن برقرار شود.

وی همچنین با اشاره به جایگاه پژوهشکده‌ها و قطب‌های علمی گفت: پژوهشکده نباید ساختاری تشریفاتی باشد. هویت یک پژوهشکده زمانی شکل می‌گیرد که بتواند پایان‌نامه‌های دکتری را در راستای مأموریت خود تعریف کند، قراردادهای پژوهشی جذب کند و در حل مسائل کلان نقش‌آفرین باشد.

صیانت از نیروی انسانی و مدیریت منابع مالی

رئیس دانشگاه اصفهان درباره شرایط مالی و اداری دانشگاه اظهار کرد: با وجود محدودیت‌های بودجه‌ای و کاهش سالانه نیروهای انسانی به دلیل بازنشستگی، مدیریت دانشگاه تلاش کرده است با افزایش بهره‌وری و سامان‌دهی فرایندها، پرداخت مطالبات استادان و کارکنان از جمله حق‌التدریس‌ها را در اولویت قرار دهد.

وی همچنین در خصوص جذب دانشجویان بین‌المللی تأکید کرد: دانشگاه اصفهان برندی ارزشمند است و جذب دانشجوی خارجی نباید به هیچ عنوان به افت استانداردهای علمی و زبانی منجر شود؛ معیارهای علمی دانشکده‌ها باید با قوت حفظ شود.

دانشگاه، کانون امید و پرورش‌دهنده نسل عاشق ایران

رئیس دانشگاه اصفهان در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر نقش امیدآفرین جامعه دانشگاهی در عبور از چالش‌ها و مشکلات کشور تصریح کرد: با وجود تمامی مسائلی که جامعه با آن‌ها روبه‌روست، سرمایه اصلی دانشگاه، روح امید و پویایی استادان و دانشجویان است. این سرزمین به افرادی نیاز دارد که عاشق مردم، دلبسته به پیشرفت کشور و پایبند به اعتلای ایران عزیز باشند.

دکتر رکنی‌زاده خاطرنشان کرد: اگر امروز بسیاری از حوزه‌ها، از بخش‌های مهندسی و مدیریت گرفته تا صنعت دفاعی، مدیریتی شهری و روستایی و اداره کشور، با کیفیتی قابل‌قبول اداره می‌شوند، متکی به دانش‌آموختگان دانشگاه‌های ایران است. رسالت خطیر دانشگاه این است که نسلی متخصص، متعهد، آشنا به مسائل سرزمین و عاشق رشد و شکوفایی ایران تربیت کند تا با تعلق خاطر عمیق به وطن، آینده‌ای روشن‌تر را برای کشور رقم بزنند.