به مناسبت گرامیداشت هفته تربیت بدنی
گفت‌وگو با فاطمه یوسفی، قهرمان المپیاد دانشجویان کشور: ترکیب دانش و اراده، کلید فتح سکوهای قهرمانی جهان
فاطمه یوسفی، دانشجوی کارشناسی رشته علوم ورزشی دانشگاه اصفهان، یکی از چهره‌های درخشان و پدیده‌های نوظهور کاراته زنان کشور به شمار می‌رود. او که مدال باارزش برنز قهرمانی آسیا و عنوان نایب‌قهرمانی دانشجویان جهان را در کارنامه ورزشی خود ثبت کرده است، اخیراً در هفدهمین دوره المپیاد فرهنگی ورزشی دانشجویان سراسر کشور نیز با اقتدار بر سکوی نخست وزن منفی ۵۵ کیلوگرم ایستاد و گردن‌آویز طلا را برای دانشگاه اصفهان به ارمغان آورد.
به گزارش پایگاه خبری، در این گفت‌وگوی تفصیلی، او از نقطه آغاز فعالیت حرفه‌ای، پیوند میان دانش آکادمیک و ورزش قهرمانی، چالش‌ها و کمبودهای امکاناتی و اهداف بزرگ پیشِ رو سخن می‌گوید.
مسیر کاراته برای شما از چه سنی و چگونه آغاز شد و چه عواملی شما را به سوی ادامه حرفه‌ای این رشته رزمی هدایت کرد؟
من کاراته را از دوران کودکی آغاز کردم، اما در آغاز نگاهم به آن کاملاً حرفه‌ای و متمرکز بر مسابقات کشوری و بین‌المللی نبود. از حدود ۱۵ سالگی به‌صورت جدی، هدفمند و حرفه‌ای وارد عرصه رقابت‌های کاراته شدم. اکنون حدود ۱۲ سال است که به‌طور مستمر و بی‌وقفه در این رشته فعالیت می‌کنم و تمام تلاشم را برای ارتقای توان فنی و فتح سکوهای برتر به کار بسته‌ام.
در حال حاضر در کدام بخش و رده وزنی فعالیت دارید و تمرکز تمرینات تخصصی شما بر چه شاخص‌هایی استوار است؟
من در بخش کومیته (مبارزه کنترلی) و در وزن منفی ۵۵ کیلوگرم رقابت می‌کنم. کومیته نیازمند ترکیبی از سرعت عمل، هوش لحظه‌ای، چابکی و مدیریت فاصله است؛ بنابراین بخش عمده‌ای از تمرینات من روی ارتقای استقامت، توان انفجاری و شبیه‌سازی تاکتیک‌های مبارزه متمرکز است.
سطح فنی و کیفیت رقابت‌های هفدهمین دوره المپیاد فرهنگی ورزشی دانشجویان کشور را چگونه دیدید؟ مسیر کسب مدال طلا تا چه حد چالش‌برانگیز بود؟
سطح مسابقات بسیار بالا و سنگین بود. المپیاد دانشجویان عرصه‌ای است که برترین‌های کاراته کشور از دانشگاه‌های مختلف در آن حضور می‌یابند و مبارزات دست‌کمی از رقابت‌های سطح اول کشوری و انتخابی‌ها نداشت. هیچ حریفی از پیش‌باخته نبود و مسیر ساده‌ای برای قهرمانی وجود نداشت. در جدول مسابقات، مبارزات را با تمرکز و با اختلاف امتیاز مناسب پشت سر گذاشتم؛ اما سخت‌ترین مبارزه‌ام به دیدار پایانی (فینال) اختصاص داشت که بسیار میلی‌متری و نفس‌گیر دنبال شد و سرانجام توانستم حریف پرتلاش خود را با حساب یک بر صفر شکست دهم و نشان طلا را تثبیت کنم.
در لحظه ثبت امتیاز پایانی فینال و قطعی شدن مدال طلا چه احساسی داشتید و نخستین تصویری که در ذهنتان شکل گرفت چه بود؟
احساس فوق‌العاده‌ای بود. در آن لحظه نخستین تصویری که در ذهنم مجسم شد، چهره هم‌تیمی‌ها، بچه‌های کاروان دانشگاه و کسانی بود که با تمام وجود روی سکوها تشویقم می‌کردند. بسیار خرسند بودم که توانستم نماینده‌ای شایسته برای خانواده بزرگ دانشگاه اصفهان باشم، پرچم دانشگاهم را بالا ببرم و گوشه‌ای از زحمات شبانه‌روزی مربی عزیزم و چشم‌انتظاری‌های خانواده‌ام را با این مدال جبران کنم.
وضعیت پشتیبانی‌ها و امکانات کاروان اعزامی دانشگاه به این المپیاد را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
اگر بخواهم با صراحت و دلسوزی بیان کنم، من و هم‌تیمی‌هایم از سطح امکانات و شرایط اعزام راضی نبودیم. متأسفانه تفاوت فاحشی میان تیم ما و سایر کاروان‌ها وجود داشت؛ تیم‌های برخی دانشگاه‌ها با قطارهای درجه‌یک سریع‌السیر یا حتی پرواز اعزام شده بودند، اما ما مسافت طولانی و طاقت‌فرسای حدود ۱۹ ساعته را با اتوبوس سپری کردیم که خستگی مفرط ناشی از آن، پیش از مسابقه توان ورزشکار را تحلیل می‌برد. برای مسیر بازگشت نیز شرایط وسیله نقلیه مطلوب نبود. در بخش تجهیزات و البسه هم کیفیت اقلام تهیه‌شده در شأن تیمی نبود که توانست جایگاه نایب‌قهرمانی تیمی دانشگاه‌های کشور را کسب کند. امیدوارم مسئولان محترم برای دوره‌های بعدی، سرمایه‌گذاری بهتر و تمهیدات رفاهی مناسب‌تری برای قهرمانان در نظر بگیرند تا بازیکنان فقط دغدغه فنی داشته باشند.
شما افتخار نایب‌قهرمانی دانشجویان جهان را نیز در کارنامه دارید. تفاوت سطح و فضای مسابقات جهانی با پیکارهای داخلی چه بود؟
مسابقات در تراز جهانی فضای کاملاً متفاوتی دارد. حضور در این سطح از مسابقات چشم‌انداز فنی ورزشکار را دگرگون می‌کند. در آن رقابت‌ها با حریفانی از قدرت‌های سنتی کاراته مانند ترکیه، اسپانیا و در مسابقه نهایی با نماینده فرانسه روبه‌رو شدم. هر کشور سبک مبارزاتی، تاکتیک و مکتب متفاوتی دارد و روبه‌رو شدن با چنین تنوعی، سطح پختگی و درک میدانی رزمی‌کار را به طرز چشمگیری ارتقا می‌دهد.
همچنین شما صاحب مدال برنز قهرمانی آسیا هستید؛ با توجه به اینکه آسیا همواره قطب کاراته دنیاست، این آوردگاه چه درس‌هایی برای شما داشت؟
نخستین تجربه حضور من در تیم ملی، اعزام به مسابقات آسیایی قزاقستان در رده سنی امید (زیر ۲۱ سال) بود. قاره آسیا مهد کاراته جهان است و مبارزه در این تاتامی‌ها اصلاً ساده نیست. در آن دوره مبارزات درخشانی داشتم؛ متأسفانه در بازی نیمه‌نهایی و پیش از رسیدن به فینال، با وجود شایستگی کامل، نتیجه را واگذار کردم. اما هرگز روحیه خود را نباختم و در مسابقه رده‌بندی با انگیزه دوچندان مبارزه کردم و به نشان باارزش برنز آسیا دست یافتم. حریفان همگی هم‌تراز و باتجربه بودند و این تورنمنت درس بزرگی در مدیریت ثانیه‌ها و حفظ تمرکز به من داد.
در تورنمنت‌های معتبر بین‌المللی که بار روانی بسیار بالاست، چگونه استرس و فشار ذهنی را کنترل می‌کنید؟
هرچه سطح میدان بالاتر باشد، استرس و حساسیت بیشتر است؛ به‌ویژه در رقابت‌های جهانی. فرمول شخصی من برای مهار استرس، تمرکز صددرصدی روی مأموریت و وظیفه فنی خودم در زمین است. همیشه سعی می‌کنم از حواشی، تنش‌ها و فکرهای پیرامونی فاصله بگیرم. وقتی ذهن را صرفاً بر اجرای تاکتیک‌های تمرین‌شده بگذارید و باور داشته باشید که کار درست بدون حاشیه در نهایت به نتیجه ختم می‌شود، استرس به عاملی برای تمرکز تبدیل خواهد شد.
هماهنگ کردن درس، امتحانات و اردوهای شبانه‌روزی تیم ملی چالشی همیشگی است. چگونه میان این دو تعادل برقرار می‌کنید؟
برقراری این موازنه حقیقتاً کاری دشوار است. البته در این مقطع، اولویت اصلی و تمرکزم روی ورزش حرفه‌ای و کاراته است؛ اما هرگز از ارزش درس و تحصیل غافل نشده‌ام. با اولویت‌بندی، برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت زمان می‌کوشم نه از کاروان علم و دانشگاه عقب بمانم و نه در عرصه قهرمانی از تمرینات سنگین بازبمانم.
شما دانشجوی ترم‌های پایانی رشته علوم ورزشی هستید. تحصیل در این رشته چه تأثیری در ارتقای کیفیت مبارزات شما داشته است؟
بسیار مؤثر بوده است. تحصیل در علوم ورزشی باعث شده تمریناتم از حالت تجربی صرف به تمریناتی علمی و مبتنی بر شواهد تبدیل شود. برای مثال در مباحث آسیب‌شناسی ورزشی، آموخته‌ام که چگونه تکنیک‌ها و ضربات را اجرا کنم تا کمترین خطر مصدومیت را برای بدنم به همراه داشته باشد. همچنین بهره‌گیری از مباحث فیزیولوژی ورزشی و طراحی سیکل‌ها و دوره‌های تمرینی (پریودیزاسیون) به من کمک می‌کند که در زمان مناسب به نقطه اوج آمادگی بدنی برسم.
بازخورد اساتید و هم‌دانشگاهی‌ها نسبت به غیبت‌های ناشی از اردوها و موفقیت‌های شما چگونه بوده است؟
خوشبختانه فضای هم‌کلاسی‌ها بسیار پرانرژی و مشوق است؛ در مسابقات المپیاد دانشجویان در مشهد، تشویق‌ها و همدلی هم‌کلاسی‌ها و اعضای کاروان روحیه و انگیزه مضاعفی به من می‌بخشید. از طرفی برخی از اساتید با درک موقعیت ورزش قهرمانی و افتخارآفرینی برای نام دانشگاه، همراهی و همکاری بسیار خوبی با غیبت‌های ناشی از اردوها دارند، گرچه گاهی اوقات با بعضی موارد نیز روبه‌رو می‌شویم که نیازمند هماهنگی و انعطاف بیشتری است.
پشت هر مدال طلا فداکاری‌های بی‌شماری پنهان است. نقش خانواده و مربیانتان را در این کارنامه چطور می‌بینید؟
بدون تعارف اگر همراهی خانواده و مربی‌ام نبود، هرگز توان رسیدن به این جایگاه را نداشتم. تمام قهرمانی‌هایم را مدیون خانواده صبور و فداکارم هستم؛ پدرم که همواره با تمام وجود تکیه‌گاه و حامی‌ام بوده و مادرم که دلسوزانه کنارم ایستاده است. همچنین قدردان زحمات مربی ارزنده‌ام، سنسی «مرضیه جعفری» هستم که سال‌ها دلسوزانه و بی‌چشمداشت برای اعتلای فنی من وقت گذاشتند و همواره خود را مدیون و سپاسگزار ایشان می‌دانم.
آیا در ورزش کاراته الگوی فنی یا رفتاری خاصی داشته‌اید؟
خیر، الگوی خاصی در ذهن نداشته‌ام؛ همیشه ترجیح داده‌ام مسیر خودم را با یادگیری از تمام تجارب بسازم و سبک خاص خودم را روی تاتامی به نمایش بگذارم.
مقصد بزرگ بعدی فاطمه یوسفی در تقویم ورزشی چیست؟
بزرگ‌ترین هدف و برنامه پیشِ روی من، تثبیت جایگاه و فیکس شدن در وزن منفی ۵۵ کیلوگرم تیم ملی بزرگسالان است. سال گذشته نیز به این جایگاه دست یافته بودم اما با وجود شایستگی، بنا بر مسائلی نفر دیگری اعزام شد؛ همین موضوع انگیزه‌ام را دوچندان کرده تا با قدرت بیشتری برگردم و حقم را روی تاتامی بگیرم. همچنین حضور در مسابقات معتبر پرمیرلیگ جهانی یکی از اهدافم است؛ هرچند به‌دلیل بالا بودن سنگین هزینه‌های ارزی، اعزام به این رویدادها بدون حامی مالی بسیار سخت یا ناممکن است، اما تمام تلاشم را خواهم کرد.
چه پیامی برای دانشجویان، به‌ویژه دخترانی دارید که می‌خواهند علم و ورزش را هم‌زمان دنبال کنند؟
پیام من به تمام دوستانم به‌ویژه دختران دانشجو این است که در هر شرایطی ورزش را جدی بگیرند. قرار نیست همه به تراز قهرمانی حرفه‌ای برسند، اما حضور ورزش در برنامه روزانه زندگی، اراده انسان را قوی می‌کند، نشاط و سلامت روانی می‌بخشد و مسیر موفقیت علمی را هم هموارتر می‌سازد.
در پایان اگر نکته یا تشکری باقی مانده، بفرمایید.
صمیمانه از خانواده عزیزم و مربی گران‌قدرم سنسی مرضیه جعفری سپاسگزارم. همچنین از هم‌دانشگاهی‌ها، اعضای کاروان دانشجویان و کادر زحمت‌کش دانشگاه، مسئولان و همکاران اداره تربیت بدنی که در مسیر اعزام به المپیاد تلاش کردند، صمیمانه تشکر می‌کنم. امیدوارم در رویدادهای آینده بتوانیم با دست‌پرتر و در شرایطی بهتر، نام دانشگاه اصفهان و ایران عزیزمان را در بالاترین سکوها ثبت کنیم.
نظر دهید