جستجوSepratorTopMenuارتباط با ماSepratorTopMenuورود اعضاءSepratorTopMenuنقشه سایتSepratorTopMenuاعضای هیأت علمیSepratorTopMenuدانشجویانSepratorTopMenuصفحه اصلی
۱۳۹۸ چهارشنبه ۹ بهمن
English/العربيه
تازه ها
بررسي تاثير پرفشار آزورز بر دما و بارش ايران زمين" class = "b1 file1 shownews5file1 img-responsive pull-lg-right pull-md-right pull-sm-right pull-xs-none">
بررسي تاثير پرفشار آزورز بر دما و بارش ايران زمين

امير حسين حلبيان دانشجوي دكتري جغرافياي طبيعي- اقليم شناسي دانشگاه اصفهان از پايان نامه ي خود دفاع كرد.

به گزارش خبرنگار وب سايت خبري uinews، بررسي تاثير پرفشار آزورز بر دما و بارش ايران زمين ، موضوع پايان نامه اي است كه امير حسين حلبيان دانشجوي دكتري جغرافياي طبيعي - اقليم شناسي دانشگاه اصفهان به راهنمايي دكتر سيد ابوالفضل مسعوديان و دكتر محمد رضا كاوياني مورد بررسي قرار داد.

امير حسين حلبيان در اين جلسه ي دفاعيه اظهار داشت : پرفشار جنب حاره­اي آزورز، سامانه همديد پويشي(ديناميكي) بزرگي در مقياس سياره‌اي است كه مركز آن بر روي اقيانوس اطلس شمالي قرار دارد. در دوره گرم سال، استقرار و رفتار اين پرفشار پويشي(ديناميكي) در جوِ فراز ايران سبب حاكميت هوايي گرم و خشك بر گستره وسيعي از قلمرو جغرافيايي ايران مي­شود. از اين رو، هدف اين مطالعه همديد تبيين اندركنش­هاي كليدي ميان جو و محيط سطحي در اين دوره و به عبارتي كشف رابطه ميان الگوهاي گردشي اين پرفشار پويشي(ديناميكي) با رويدادهاي محيطي دما و بارش در ايران زمين است.

در اين پژوهش، چگونگي رفتار مكاني و زماني پرفشار آزورز در ترازهاي 1000 تا 500 هكتوپاسكال با استفاده از داده‌هاي روزانه ارتفاع ژئوپتانسيل ساعتGMT12 پايگاه داده‌(NCEP/NCAR) و با تفكيك مكاني 5/2×5/2 درجه قوسي در يك دوره زماني 55 ساله شامل 20089 روز از اول ژانويه سال 1951(يازدهم دي‌ماه 1329) تا 31 دسامبر سال 2005 (دهم دي‌ماه 1384) بررسي شد. ابتدا براي شناسايي رفتار مكاني پرفشار آزورز و نحوه تعامل آن با الگوهاي مجاور، ميانگين ارتفاع ژئوپتانسيل ساعتGMT12 در هر يك از ترازهاي 1000 تا 500 هكتوپاسكال براي تمام روزهاي تقويم خورشيدي محاسبه گرديد. آنگاه، يك تحليل خوشه‌اي پايگاني انباشتي به روش ادغام «وارد» بر روي اين مقادير در هر تراز انجام گرفت. بر پايه اين تحليل روشن شد كه اگر درجه همانندي الگوهاي گردشي هر يك از روزها را به كمك روش فاصله اقليدسي از روي مقادير ميانگين ارتفاع ژئوپتانسيل در هر روز محاسبه كنيم؛ 365 روز سال را مي­توان در هر يك از ترازهاي مورد بررسي در چندين خوشه اصلي جاي داد. بر اين اساس، گردش عمومي جو در هر يك از ترازهاي 1000 و 925 هكتوپاسكال شش الگو، در هر يك از تـرازهاي 850 و 600 هكتوپاسكال چهار الگو و در تـرازهاي 700 و 500 هكتوپاسكال به ترتيب دو و پنج الگوي گردشي مختلف را در بر مي­گيرد. اين فرايند نشان داد كه تحليل خوشه‌اي پايگاني انباشتي به روش ادغام «وارد» توانايي تفكيك الگوهاي گردشي دوره سال را در ترازهاي 1000 تا 500 هكتوپاسكال در نيمكره شمالي دارد و ابزار سودمندي براي شناسايي رفتار مكاني پرفشار آزورز در اين ترازهاي جوي است. بر اساس اين تحليل آماري آشكار شد كه در ترازهاي جوي 1000 تا 500 هكتوپاسكال گسترش مداري پرفشار آزورز به سوي شرق تقـريباً حالتي پلكاني دارد؛ به گونه­اي كه تراز 700 هكتوپاسكال اولين لايـه جوي استقرار نمادين پرفشار آزورز بر روي ايران است. از اين حيث، به نظر مي­رسد پرفشار پويشي(ديناميكي) مزبور در اين تراز جوي و چگونگي تعامل آن با كم­فشار موسمي گنگ در لايه­هاي زيرين جو(1000، 925 و 850 هكتوپاسكال) ايفاگر نقشي بس مهم در رويدادهاي محيطي ايران به ويژه دما و بارش در دوره گرم سال است.

به منظور شناسايي رفتار زماني پرفشار آزورز با انتخاب چارچوب پوش مناسب، ميانگين ارتفاع ژئوپتانسيل در هر يك ترازهاي جوي مورد بررسي براي هر يك از روزهاي تقويم خورشيدي1383-1330 محاسبه و استانداردسازي شد. بدين ترتيب، ماتريسي به ابعاد 1×19724 براي هر تراز جوي بدست آمد كه شامل ناهنجاري‌‌هاي فاز مثبت و منفي(تشديد و تضعيف پرفشار آزورز) در هر روز بود. مقايسه فراواني روزهاي رخداد فاز مثبت با فراواني روزهاي رويداد فاز منفي در ترازهاي مورد بررسي نشان داد كه در طي نيم سده گذشته روزهاي تشديد و حضور قوي پرفشار آزورز به مراتب بيش از روزهاي تضعيف اين سامانه پويشي(ديناميكي) بوده است. در مجموع، شاخص استاندارد شده پرفشار آزورز(SAI) كه در اين پژوهش تعريف و محاسبه گرديد؛ اين توانايي را نشان داد كه به عنوان معياري براي بررسي رفتار زماني اين سامانه پرفشار مورد استفاده قرار گيرد. به منظور تحليل و بررسي چگونگي تأثير سامانه پرفشار آزورز بر دما و بارش ايران زمين، اجراي روش جدول توافقي و محاسبه آماره كاي دو(2 χ) در طول دوره آماري(1382-1340) آشكار ساخت كه در سطح اطمينان 95 درصد، رخداد بيشينه دماي روزانه در 5/64 درصد از ايستگاه­هاي مورد بررسي(273 ايستگاه از مجموع 423 ايستگاه) مستقل از تأثير سامانه پرفشار آزورز در تراز 1000 هكتوپاسكال نمي­باشد و به عبارتي متأثر از آن است. اين رقم با ضريب اطمينان 95 درصد به ترتيب براي ترازهاي جوي 925 هكتوپاسكال 1/77 درصد(326 ايستگاه)، 850 هكتوپاسكال 5/91 درصد(387 ايستگاه)، 700 هكتوپاسكال 8/94 درصد(401 ايستگاه)، 600 هكتوپاسكال 1/94 درصد(398 ايستگاه) و 500 هكتوپاسكال 8/89 درصد(380 ايستگاه) است. در عين حال، به كارگيري اين شيوه آزمون آماري نشان داد كه در سطح اطمينان 95 درصد رخداد كمينه دماي روزانه نيز در 1/80 درصد از ايستگاه­هاي مورد بررسي(339 ايستگاه از مجموع 423 ايستگاه) مستقل از تأثير سامانه پرفشار آزورز در تراز 1000 هكتوپاسكال نمي­باشد و به عبارتي متأثر از آن است. اين رقم با ضريب اطمينان 95 درصد به ترتيب براي ترازهاي جوي 925 هكتوپاسكال 4/89 درصد(378 ايستگاه)، 850 هكتوپاسكال 5/91 درصد(387 ايستگاه)، 700 هكتوپاسكال 5/96 درصد(408 ايستگاه)، 600 هكتوپاسكال 5/95 درصد(404 ايستگاه) و 500 هكتوپاسكال 9/93 درصد(397 ايستگاه) است. نتـايج حاصل از اجراي روش آزمون جـدول توافقي آشكار ساخت كه رخداد بيشينه دماي روزانه و كمينه دماي روزانه(به ويژه دماهاي كمينه بالا) در گستره وسيعي از ايران متأثر از رفتار پويشي(ديناميكي) پرفشار آزورز در جوِ فراز ايران به ويژه تراز 700 هكتوپاسكال است. در مجموع، رخداد دماهاي بيشينه و دماهاي كمينه بالا در دوره گرم سال بر روي بخش­هاي زيادي از كشور مي­تواند مرهون ايجاد پايداري پويشي ناشي از استقرار پرفشار آزورز در جوِ فراز ايران و سيطره كم­فشار موسمي گنگ در جو زيرين بر گستره وسيعي از كشور بر اساس الگوهاي گردشي ترازهاي 1000 تا 500 هكتوپاسكال باشد. يافته­هاي اين بخش نشان داد كه رابطه معناداري بين آرايش گردشي پرفشار آزورز و الگوهاي دما در ايران زمين وجود دارد. اين مهم به معناي تأييد فرضيه اول اين پژوهش است.

بهره­مندي از روش آزمون جدول توافقي در طول دوره آماري(1383-1330) نشان داد كه با 95 درصـد اطمينان، رخداد بارش تقريباً در 7/59% از ايستگاه­هاي مورد بررسي(636 ايستگاه از مجموع 1066 ايستگاه) مستقل از تأثير سامانه پرفشار آزورز در تراز 1000 هكتوپاسكال نيست و به عبارتي متأثر از آن است. اين رقم با ضريب اطمينان 95 درصد به ترتيب براي ترازهاي جوي 925 هكتوپاسكال 8/91 درصد(979 ايستگاه)، 850 هكتوپاسكال 6/95 درصد(1019 ايستگاه)، 700 هكتوپاسكال 2/96 درصد(1025 ايستگاه)، 600 هكتوپاسكال 7/96 درصد(1031 ايستگاه) و 500 هكتوپاسكال 9/96 درصد(1033 ايستگاه) از مجموع ايستگاه­هاي مورد بررسي(1066 ايستگاه) است. نگاهي اجمالي به نتايج حاصل از اجراي روش آزمون جدول توافقي اين واقعيت را بازگو مي­كند كه رخداد بارش در گستره وسيعي از ايران به شدت تحت كنترل پرفشار آزورز در زمان سيطره اين سامانه بر جوِ فراز ايران بوده و عملاً متوقف شده است. از اين رو، يافته­هاي اين بخش نيز آشكارا وجود رابطه معنادار بين الگوهاي گردشي پرفشار آزورز و رخداد بارش در ايران زمين(فرضيه دوم) را تأييد مي­كند. در مجموع، كاربرد روش آزمون جدول توافقي در اين پژوهش توانمندي اين شيوه آماري را در تحليل و بررسي چگونگي تأثير پرفشار آزورز بر دما و بارش ايران زمين آشكار ساخت.

گفتني است دكتر حسنعلي غيور ، دكتر مسعود معيري ، دكتر سعيد جهان بخش اصل و دكتر هوشمند عطايي داوري پايان نامه ي دكتر امير حسين حلبيان را بر عهده داشتند.

تاریخ:
1387/11/6
تعداد بازدید:
978
منبع:
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الكترونيكي شما    
شماره تلفن
توضيحات  
تغییر کد امنیتی  
كد امنيت  
 
1درخواست مجوز پخش آگهیدرخواست مجوز عکاسیرزرو پایه های تبلیغاتیرزرو محیط های نمایشگاهیدرخواست مجوز بازدید از دانشگاه78رزرو سالن همایش پیامبر اعظم (ص)
کلیه حقوق وب سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه اصفهان می باشد
Powered by DorsaPortal