روابط عمومی

به گزارش روابط عمومی، سفر کهن‌ترین ماجراجویی بشر است. نیاکان ما قرن‌ها پیش برای دستیابی به زمین‌های حاصلخیزتر، برای فرار از دست حاکمان، برای رسیدن به زیارت‌گاه‌ها، در پی جنگ‌ها و قحطی‌ها و … از سرزمین خود دور می‌شدند و چه بسا مقصد سفرهایشان سال‌ها بعد تبدیل به کشور جدیدی شده باشد. در همان زمان هم بودند کسانی که سفر را به صرف سفر و ماجراهایش دوست داشتند.

بسیاری از قصه‌ها و افسانه‌های جهان از دل همین سفرها ساخته شدند و سینه به سینه نقل و ماندگار شدند.

هر مسافر یک منبع زنده از اخبار و اتفاق‌هایی بود که در سرزمین‌های دیگر رخ می‌داد. هیچ مسافری در دنیای قدیم غریب نبود. مردم شهرها و روستاها با آغوش باز به استقبال مسافر می‌رفتند تا اولین شنونده داستان‌ها و اخبار مسافر تازه از راه رسیده باشند.

 

گفتگو با این استاد و نویسنده را در ادامه می خوانید:

 

چه چیزی باعث نگارش این سفرنامه شد و هدف کلی این سفرنامه بر چه مبنایی استوار است؟

بخشی از پیشینه زبان و ادبیات و تاریخ کشور ما در آسیای میانه شکل گرفته است و بسیاری از شاعران ما مربوط به این مکان ها هستند و نام آنها در تاریخ و ادبیات کشور ایران ذکر شده است. بخش عمده ای از این سرزمین ها به عنوان ایران فرهنگی شناخته شده است و بسیاری از آثار باستانی و تاریخی درکشور های آسیای میانه با هویت و فرهنگ کشور ما پیوند خورده است. به همین علت در تابستان سال 1393 با جمعی از اعضای هیات علمی دانشگاه اصفهان عازم سفری 17 روزه به آسیای میانه شدیم و در اثنای آن از مراکز دانشگاهی، شهرها و اماکن تاریخی و فرهنگی متعدد در سه کشور ترکمنستان ،ازبکستان و تاجیکستان به سرپرستی دکتر سید رضا نجفی بازدید کردیم. بنده پس از به اتمام رسیدن سفر درصدد نگارش سفرنامه آن برآمدم. البته غیر از این کتاب، سفرنامه به سوی شب های سپید ( که سفرنامه ای درباره روسیه است را به نگارش رسانده ام ) که مشتمل بر گزارش و روایت سفر در زمینه های متنوع جغرافیایی،تاریخی،فرهنگی و ادبی روسیه و برخی کشورهای حوزه قفقاز است. سفرنامه "از زنده رود تا فرارود" که نیمه نخست آن انجام یافته است، به ارائه گزارشی از سفر اعضای هیات علمی دانشگاه اصفهان به آسیای میانه با هدف معرفی مکان‌ها و مراکز تاریخی و دیدنی کشور های تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان و همچنین شهر های مرو، سمرقند، بخارا، تاشکند، خجند و... اختصاص دارد.

در این سفر از چه مکان‌هایی بازدید کردید و چه نکات قابل توجهی را دریافتید؟

در سفر به آسیای میانه به کشور های ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان رفتیم و از مکان‌های علمی، جغرافیایی و دانشگاهی آنجا مانند کوه های هزار مسجد، کُپه داغ، عشق آباد، آرامگاه مختوم قلی خان، کویر قره قوم، دیدن کردیم؛ اما سفر به دیاری که در حافظه‌ تاریخی با واژه ای تقریبا از یاد رفته، آن را "فرارود" خوانده ایم و بعدتر ماوراءالنهر و اکنون از نام "آسیای میانه" برخوردار است، در این روزگار شاید کمتر خاطری را فراسوی خود کشد و شوق دیدار برانگیزد. در ترازوی عقل، سیر و سفر در سرزمینی که به نحوی اسف بار هنوز از حداقل امکانات و زیرساخت های گردشگری برخودار نیست و از سوی دیگر بوروکراسی اداری و دولتی هیچ گونه شوقی را در جذب گردشگر نشان نمی دهد،به سختی مهر تایید می خورد؛ البته این یک روی سکه است. "فرارودان" به ظاهر فراموش شده برای ایرانیانی که از رهگذر ادبیات ،تاریخ ،جغرافیا و نیز عرفان او را میشناسند و از منظر فرهنگ و ادبیات فارسی بدان می نگرند؛ همچون نوستالژی عینیت یافته و "نیستانی"است. آسمانی که در زمینش باید جست. در قسمتی از سفر که به همراه یکی از مسئولین ارشد سفارت ایران برای بازدید از دانشگاه مختوم قلی رفته بودیم، مسئولین دانشگاه با رویی گشاده به استقبالمان آمدند که گویای خصلت ستوده و مهمان نوازی در میان ترکمن ها بود.

چه نکاتی در این سفرنامه حائز اهمیت است و توجه خواننده را به خود جلب می‌کند؟

معمولا در سفرنامه ها نویسنده فقط یک جهت را برجسته میکند؛ اما در سفرنامه از زنده رود تا فرارود به جنبه های مختلف زبانی، فرهنگی، ادبیات، تاریخ و جغرافیا کشورهای تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان پرداخته شده است که می‌تواند برای تمام افراد با هر سلیقه ای مناسب و سودمند باشد.