در نشست صمیمانه با اعضای هیات علمی دانشکده زبانهای خارجی مطرح شد
دکتر رسول رکنیزاده: دانشگاه باید از «مصرفکننده و تولید کننده دانش» به «زیستبوم خرد و معنابخشی» تبدیل شود
تشریح نقشه راه دانشگاه اصفهان از پیشگامی در هوش مصنوعی تا صیانت از کرامت دانشگاهیان دکتر رسول رکنیزاده، رئیس دانشگاه اصفهان، در نشستی تفصیلی، هماندیشانه و صمیمی با اعضای هیات علمی دانشکده زبانهای خارجی (مورخ ۸ مهر ۱۴۰۵)، نقشه راه جامع، تحولات ساختاری و راهبردهای کلان علمی، کالبدی و فرهنگی این دانشگاه مادر را تبیین کرد.
به گزارش پایگاه خبری، در این نشست که با بررسی موشکافانه دغدغههای اساتید همراه بود، رئیس دانشگاه بر ضرورت عبور بنیادین از «نگاه ابزاری و ویترینی به زبان»، لزوم همگرایی زبانشناسی با علوم شناختی، علوم اعصاب و هوش مصنوعی، صیانت بیپایان از کرامت و امنیت روانی جامعه دانشگاهی و اصلاح ساختارهای فرسوده و مکانیکی بودجهریزی و استخدامی در دولت تأکید کرد. وی رسالت نهایی دانشگاه نسل پنجم را نه پرورش تکنسینهای منفعل، بلکه بازیابی «معنای زندگی»، امیدآفرینی درونی و تبدیل جامعه نخبگانی به کانونهای حل مسئله در سطح ملی معرفی نمود.
بازتعریف ماهیت و کارکرد زبان: پایان پارادایم ابزاری و آغاز کنشگری تمدنی
رئیس دانشگاه اصفهان در بخش نخست سخنان خود، با بازخوانی جایگاه معرفتشناختی علوم انسانی، به نقد رویکرد تقلیلگرایانه به آموزش زبانهای خارجی در جامعه و نظام دانشگاهی پرداخت و تصریح کرد:
«بزرگترین خطا در سیاستگذاری علمی، نگریستن به زبان صرفاً به عنوان یک “ابزار دادوستد” یا واسطهای صِرف برای ترجمه خطبهخط واژگان است. زبان، ارزش ذاتی دارد؛ زبان تجلی روح، اندیشه و هویت یک جامعه است. آنچه تمدنها را به یکدیگر پیوند میدهد یا موجب سوءتفاهمها و شکافهای عمیق سیاسی و تمدنی نظیر چالشهای مکرر تاریخی با جهان غرب میشود، ترجمه لفظی نیست؛ بلکه ناتوانی در انتقال بافتهای فلسفی، پیشفرضهای معنایی و لایههای ظریف فرهنگی است.»
وی تأکید کرد رسالت واقعی اساتید زبانهای خارجی، ایفای نقش «کنشگر فرهنگی و دیپلمات اندیشه» است. در همین راستا، دکتر رکنیزاده رشتهها و گروههای خاص نظیر «مطالعات ارمنی» را سرمایه استراتژیک دانشگاه اصفهان خواند که پیونددهنده تاریخ، تمدن و همزیستی کهن اقوام ایرانی است و باید با بستههای حمایتی ویژه تقویت شود تا چراغ میراث تاریخی و هویتی کشور پرفروغ بماند.
نقشه راه هوش مصنوعی و علوم شناختی: از مصرفکنندگی تا مرجعیت آفرینش علم
دکتر رکنیزاده با بررسی موج فراگیر هوش مصنوعی در آموزش عالی، خط مشی دانشگاه اصفهان را گذار قطعی از مرحله مصرفکنندگی نظریات غربی به تراز خلق خردمندانه فناوری دانست:
- هوش مصنوعی به مثابه دستیار خرد، نه جانشین انسان: وی خاطرنشان ساخت که هیچ سامانهای قادر به جایگزینی عاطفه، اخلاق و بصیرت انسانی استاد نخواهد بود؛ اما دانشگاه ناگزیر است از ابزارهای هوش مصنوعی به عنوان دستیاران هوشمند پژوهشی و آموزشی برای آزادسازی ظرفیتهای خلاقانه اساتید و دانشجویان بهره ببرد.
- پیوند حیاتی زبانشناسی، عصبپژوهی و علوم شناختی: رئیس دانشگاه اصفهان از دانشکده زبانها خواست تا دیوارهای سنتی رشتهها را بشکند: «امروز مرزهای دانش در همآمیخته است. مدلهای زبانی هوش مصنوعی (LLMs) و درک تعاملات انسان و ماشین بدون مشارکت عمیق زبانشناسان، فیلسوفان ذهن و دانشمندان علوم اعصاب ممکن نیست. دانشگاه اصفهان باید پروژههای مشترک میان دانشکدههای علوم تربیتی و روانشناسی، زبانها، علوم پایه و مهندسی کامپیوتر را با رویکرد درک مغز و ساختارهای زبانی کلید بزند.»
- ایجاد زیرساخت پردازشی متمرکز: وی تصریح کرد مدیریت دانشگاه سیاست تجمیع منابع را در پیش گرفته است؛ بدین معنا که به جای توزیع قطرهچکانی بودجههای محدود میان دانشکدهها، زیرساخت محاسباتی و سرورهای متمرکز پردازش دادههای هوش مصنوعی (HPC) را به عنوان دارایی مشترک کل دانشگاه پایهگذاری کرده است.
کلانپروژههای ملی و مسئولیت اجتماعی
رئیس دانشگاه اصفهان با ارائه گزارشی از ارتقای جایگاه دانشگاه در تراز یک «نهاد مؤثر در توسعه جامعه»، به اقدامات عملی در مهار بحرانهای ملی اشاره کرد. از جمله میتوان به میزبانی یکی از ۶ آزمایشگاه ملی کشور اشاره کرد. همچنین برای حفاظت از امنیت غذایی پروژههایی در حال راهاندازی است که به زودی اخبار آن به اطلاع خواهد رسید. یکی از کارهای زیرساختی برای ایجاد فرصت نوآوری و اثربخشی در حوزهی پژوهش و فناوری ساخت کارخانه نوآوری دانشگاه اصفهان است. دکتر رکنیزاده با اشاره به تحولات عمرانی ضلع شرقی دانشگاه، از تغییر الگوی فضاهای آموزشی خبر داد؛ ساختمانهای نوین با معماری متناسب با فعالیتهای نوآورانه در حال احداث است تا زمینه استقرار دفاتر دانشکدهها در قلب صنعت و پارکهای علم و فناوری فراهم گردد.
نقد صریح رویکردهای مکانیکی وزارت علوم و چالشهای استخدامی و بودجهای
رئیس دانشگاه اصفهان با شفافیت کمنظیر به آسیبشناسی نظام اداری و انقباضی سازمانهای دولتی پرداخت:
- نقد فرمولهای یکساننگر: وی نگاه بوروکراتیک و خطیِ وزارت علوم و سازمان برنامه و بودجه را از موانع اصلی رشد دانشگاه دانست و تأکید کرد: «متأسفانه در بدنه کلان دولت، دانشگاه را درست مانند یک اداره کل یا سازمان اجرایی متداول ارزیابی میکنند و با شاخصهای کاملاً مکانیکی و فرمولهای ساده ریاضی (مانند نسبت صلب استاد به دانشجو) برای استخدام و ردیفهای هیئت علمی تصمیم میگیرند. وقتی درخواست استخدام ۵۰ عضو جدید نخبه را به وزارتخانه ارسال میکنیم، تفکیک مأموریتهای رشتهای و نیازهای حیاتی تمدنی نادیده گرفته میشود و صرفاً بر اساس نسبتهای آماری تصمیمگیری میشود.»
- کنترل ساختار نیروی انسانی: وی تشریح کرد که با انضباط سختگیرانه مالی، شمار کارکنان و کارشناسان اداری از ۹۰۲ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۸۲۰ نفر کاهش یافته و هدفگذاری نهایی دستیابی به سقف ۷۲۰ نفر است تا مجوزهای استخدامی جدید در بخش کارشناسی باز شود.
- پایداری مالی و بودجههای پژوهشی: وی با یادآوری سازوکارهای توزیع اعتبارات دولتی (از جمله تخصیصهای مبتنی بر حضور در میان ۲۰ دانشگاه تراز اول)، تأکید کرد اگرچه به دلیل ماهیت متنوع دانشکدههای علوم انسانی شاخص ناخالص مقالات بینالمللی نسبت به تعداد کل اعضا با دانشگاههای صرفاً صنعتی متفاوت به نظر میرسد، اما دانشگاه اصفهان جایگاه رفیع خود را در میان ۱۰ دانشگاه برتر کشور حفظ کرده است.
صیانت از شأن و منزلت اساتید: مرزبندی قاطع میان امنیت و تکریم دانشگاهیان
یکی از محوریترین بخشهای سخنان دکتر رسول رکنیزاده، رسیدگی به انتقادات اعضای هیئت علمی در خصوص برخوردهای ناصحیح عوامل انتظامات و حراست در مبادی ورودی بود:«باید میان الزامات امنیتی و کرامت دانشگاهی هماهنگی دقیقی وجود داشته باشد. دانشگاه اصفهان یک شهر ۳۰ هزار نفری است که روزانه بیش از ۱۰ هزار تردد متفرقه، پزشکی و عمومی دارد. ما تجهیزات میلیاردی و آزمایشگاههای پیشرفته ملی در این دانشگاه داریم و در شرایط حساس کنونی موظفیم از امنیت فرزندان مردم و اموال دانشگاه در برابر نفوذ افراد ناهنجار صیانت کنیم؛ اما راهکار این نیست که چشم بر کرامت انسانها ببندیم»
دیپلماسی علمی در دوران انقباض ارزی و توسعه فرهنگی
دکتر رکنیزاده با بررسی تنگناهای ناشی از تورم شدید و هزینههای ارزی سرسامآور (که اعزام یک استاد به فرصت مطالعاتی را به مرز یک میلیارد تومان رسانده است)، راهبردهای جایگزین بینالمللی را تشریح کرد:
- تسهیل مسیرهای دیپلماسی نوین: تأکید بر بهرهگیری از بسترهای وبیناری، جذب گرنتهای بینالمللی و برگزاری کنفرانسهای مشترک مجازی با دانشگاههای برتر دنیا.
- سینمای حرفهای دانشگاه: راهاندازی مجدد تالار شهید آوینی به عنوان یک سالن سینمایی استاندارد و پیشرفته با هدف ارتقای نشاط فرهنگی، نمایش آثار برتر سینمایی جهان با بهرهبرداری آموزشی توسط گروههای زبان و هنر.
پیام وجودی و رسالت معنوی: امیدآفرینی درونی و بازگرداندن «معنا به زندگی»
دکتر رکنیزاده نشست را با تحلیل ژرف بحرانهای روانی و اجتماعی معاصر و بازخوانی رسالت اصیل نخبگان به پایان برد:
«بزرگترین مصیبتی که انسان عصر مدرن به آن مبتلا شده، بحران “فقدان معنا” در زندگی است. در روزگاری که جامعه با التهابات، بلاتکلیفی، ناامیدیهای سیاسی و تصمیمات غلط برخی مدیران دستبهگریبان است، بزرگترین اشتباه طبقه نخبگانی این است که تمام وجود و روان خود را وقف تحلیلهای بیپایان انتقادی و افتادن در دام افسردگی کند.»
وی با یادآوری اینکه دانشگاه نباید یک محصورهی ناامید باشد، سخنان خود را با این پیام معنوی و وجودی خاتمه داد:
«امید را نباید به بیرون گره زد؛ امید به بیرون همواره به یأس ختم میشود. امیدِ راستین در درون انسان ریشه دارد؛ اینکه انسان خود را مقید بداند که امروزش از دیروزش بهتر، خردمندانهتر و مفیدتر باشد. ما وظیفه داریم در کلاس درس، دست دانشجوی سرگشته را بگیریم و به حیات او معنا ببخشیم. باید به خاطر بسپاریم که جهان رها شده نیست؛ مُلک و حکومت متعلق به خداوند یگانه است و همه چیز زیر نگاه تدبیر او اداره میشود. سختیها پایدار نیستند؛ وظیفه ما خردورزی، تلاش خستگیناپذیر و ساختن آیندهای روشن در سایه ایمان و عمل صالح است.»
شایان ذکر است در ابتدای این نشست،دکتر رفیعی رئیس دانشکده زبانهای خارجی گزارشی جامع از عملکرد آموزشی، دستاوردهای پژوهشی و ظرفیتهای راهبردی این دانشکده ارائه کرد و به تشریح نقشآفرینی گروههای آموزشی مختلف، وضعیت تعاملات بینالمللی و ضرورتهای ارتقای زیرساختها پرداخت.در ادامه این دیدار صمیمانه، جمعی از اعضای هیئت علمی دانشکده نیز در فضایی باز و شفاف به بیان دیدگاهها، دغدغهها و پیشنهادهای خود پرداختند.همچنین رئیس دانشگاه از ساختمان شهید بهشتی بازدید و از نزدیک مشکلات این ساختمان را مورد ارزیابی قرار داد.




نظر دهید