از باغ هزار جريب تا دانشگاه اصفهان
اين مجموعه جديد دانشگاهي در دامنه شمالي كوه صفه بنا شده است. حد شمالي آن جادهاي است كه از منتهي اليه جنوبي خيابان چهارباغ به سوي فرحآباد و دستگرد ميرود. حد شرقي آن جاده اصفهان به شيراز و حد غربي آن مركز آموزش توپخانه در محل باغ قديمي فرحآباد و بر جاي ماندههاي قصر فرحآباد است كه در سال 1123 هجري قمري در دوره شاه سلطان حسين صفوي بنا شده است.
در اواخر عهد صفويه يعني در نيمه اول قرن دوازدهم هجري در محل اراضي وسيع كنوني دانشگاه و مركز آموزش توپخانه اصفهان دو باغ سلطنتي هزار جريب و فرح آباد استقرار داشته كه در اين دو باغ وسيع قصرهايي ساخته شده است. باغ و عمارت هزار جريب را شاه عباس اول و قصر فرحآباد و عمارات تابعه آن به دستور شاه سلطان حسين صفوي بنا شده است.
ساختمانهاي جديد دانشگاه اصفهان در محل باغ و قصر هزار جريب كه آن را باغ و قصر عباس آباد ميناميدند بنا شده است و و جه تسميه آن به عباس آباد از آن جهت بوده است كه شاه عباس آن را احداث كرده است.
از مورخان دوره شاه عباس اول، اسكندر بيك تركان مؤلف كتاب تاريخ عالم آراي عباسي، باغ و قصر هزار جريب و طراحي آن را توصيف نموده است و از نويسندگان خارجي، «شاردن» سياح مشهور فرانسوي كه از سال 1074 تا 1078 هجري قمري (1664 تا 1677 ميلادي) در دوران شاه عباس دوم و شاه سليمان در ايران به سر ميبرده است و سالها نيز در اصفهان اقامت داشته قديميترين جهانگردي است كه باغ هزار جريب را توصيف مينمايد. وي از طبقات دوازدهگانه اين باغ و دوازده خيابان آن و حوضها و فوارهها و عمارات آن كه با نقاشيهاي زرنگار و لاجوردي و مينياتور تزيين شده بود و نيز از گلهاي فراوان آن سخن گفته است.
از نويسندگان ايراني در قرن سيزدهم هجري قمري ميرزا حسينخان فرزند محمدابراهيم تحويلدار اصفهان در كتاب خود بنام «جغرافياي اصفهان» كه در سال 1294 هجري قمري به رشته تحرير در آمده و محمدمهدي آربا مؤلف كتاب «نصف جهان في تعريف الاصفهان» در سال 1308 هجري قمري درباره باغ و قصر هزار جريب مطالبي بيان داشتهاند. قسمتي از حصار غربي باغ و سيع هزار جريب از نوع ديوارهاي بلند گلي سابق و نيز دو برج كبوتر هنوز باقي مانده است كه در دو انتهاي حصار جنوبي باغ قرار داشته و يكي از آنها در محوطه فعلي كوي دانشگاه نزديك به دانشكده زبان قرار دارد كه بعد از انقلاب اسلامي ايران در زمان تصدي رياست دكتر حسن رزمجو به اسلوب و شيوه معماري و بنايي قديم تعميرات لازم در آن زمان انجام گرفته است.
در 29 آذرماه سال 1329 هجري شمسي مجموعه دانشكدههاي پزشكي، داروسازي و ادبيات تحت نام دانشگاه اصفهان و با حكم رياست دكتر نامداري به عنوان رئيس دانشگاه اصفهان در اراضي فعلي هزار جريب شروع بكار نمود و در طول سالهاي بعد دانشكده علوم، دانشكده علوم تربيتي، دانشكده زبانهاي خارجي، دانشكده اقتصاد و علوم اداري، دانشكده تربيت بدني و دانشكده مهندسي بدان افزوده گرديد .
در سال 1365 دورههاي كارشناسي در اين دانشگاه آغاز بكار نمودند و در سال 1369 مجوز دائر نمودن اولين دوره دكتري در اين دانشگاه به تصويب رسيد.
دانشگاه اصفهان دو مركز آموزش اقماري نيز در خوانسار و شهرضا در دستور كار فعاليتهاي خود دارد و از مزرعه ده هكتاري زغمار واقع در بيست كيلومتري اصفهان به عنوان مزرعه پژوهشي طرحهاي تحقيقاتي خود بهرهمند است.
