اصفهان، مهد بازاندیشی در مبانی تمدنی؛
تبیین ابعاد فلسفی عمران و شهرسازی در پانزدهمین کنگره ملی مهندسی عمران
آیین افتتاحیه پانزدهمین کنگره ملی مهندسی عمران با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و صاحبنظران برجسته کشور در دانشگاه اصفهان برگزار شد. در این رویداد علمی، دکتر رسول رکنیزاده طی سخنرانی کلیدی خود با اشاره به پیوند عمیق میان مهندسی عمران، معماری و هویت تمدنی، بر ضرورت بازنگری در بنیانهای فکری ساختوساز در عصر حاضر تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری دانشگاه، دکتر رسول رکنیزاده رئیس دانشگاه اصفهان، با طرح رویکردی انتقادی و تمدنی به مقوله عمران و شهرسازی اظهار داشت: «امروز موضوع عمران، شهرسازی و تمامی شاخههای وابسته به آن نظیر معماری، شیوههای گوناگون بروز و ظهور یک تمدن هستند. هنگامی که از دورههای مختلف تمدن ایرانی-اسلامی یا دیگر تمدنها سخن میگوییم، آنچه بیش از همه پیش چشم ما قرار میگیرد، مسائل شهرسازی، عمران و بناهایی است که در هر دوره خلق شدهاند؛ چرا که معماری، جلوهگاه اصلی تمدنهاست.»
دکتر رکنیزاده با اشاره به رابطه میان تحولات فرهنگی و سازههای شهری افزود: «معماریها معمولاً پس از دگرگونیهای فرهنگی شکل میگیرند و شهرسازی در واقع رسوب فرهنگهاست. زمانی که یک تحول فکری و فرهنگی در جامعه رخ میدهد، پس از رسوب در متن اندیشه انسانی، در کالبد شهر و بناها تجلی مییابد. برای نمونه، در عصر ظهور اسلام شاهد یک تحول عظیم فکری و دینی بودیم، اما بزرگترین بناهای منحصربهفرد اسلامی دو تا سه قرن بعد ظهور کردند؛ چرا که مبانی فلسفی و فکری جامعه متحول شده بود.»
وی با مقایسه ساختارهای تاریخی و بناهای مدرن خاطرنشان کرد: «این پرسشی بنیادین است که چرا بناهایی که صدها سال پیش در این سرزمین ساخته شدهاند را با تمام توان حفاظت میکنیم، اما ساختمانهای امروزی حتی با هزینههای گزاف پس از چند سال به بناهایی کلنگی و نیازمند تخریب تبدیل میشوند؟ پاسخ در این است که ساختوسازهای جدید گاه از تفکری پیروی میکنند که ریشهای در هویت و بوم سرزمین ما ندارد.»
رئیس دانشگاه با استناد به آرای مارتین هایدگر در مقالهی «ساختن، سکونت، اندیشیدن» تصریح کرد: «سکونت صرفاً حضور فیزیکی در چهاردیواری مصالح نیست، بلکه شیوهای از بودن انسان در جهان است. ساختن اصیل، تولید صرفِ سازه نیست، بلکه خلق مکانهایی است که امکان زندگی معنادار، ارتباط پایدار با طبیعت و جامعه، و پیوند انسان با پیرامون را فراهم میسازد. از این رو، فلسفه و اندیشه در مهندسی عمران بسیار فراتر از مسائل صرفاً فنی است.»
دکتر رکنیزاده چهار بعد کلیدی را در معماری تمدنی برشمرد: «زمین به عنوان طبیعت و مصالح، آسمان به عنوان چرخههای طبیعی و نور، بعد قدسی و گشودگی به عالم معنا (که دلیل ماندگاری مساجد و کلیساهای تاریخی است)، و در نهایت انسان؛ انسانی که به واسطه “مرگآگاهی” ، دست به خلق آثار و سازههایی فراتر از طول عمر محدود خود میزند تا میراثی ماندگار برای نسلهای آینده به یادگار گذارد.»
وی در پایان با اشاره به این که حیوانات نیز سازههایی میسازند اما تنها انسان است که به مدد تحول دائمی اندیشه و مرگآگاهی، تاریخ و تمدن خلق میکند، ابراز امیدواری کرد: «کنگرههای ملی مهندسی عمران فرصتی مغتنم برای بازاندیشی در بنیادهای تمدنیِ در حال ساخت فراهم کنند تا دریابیم چه میراثی برای آیندگان باقی میگذاریم. امیدوارم مهمانان گرامی اقامتی خاطرهانگیز در شهر اصفهان، این موزه زنده و پایتخت تمدن اسلامی داشته باشند.»




نظر دهید