رئیس دانشگاه اصفهان: دانشکده الهیات باید در حل بحران معنا و مسائل فکری جامعه پیشتاز باشد
رئیس دانشگاه اصفهان در دیدار با اعضای هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اهلبیت(ع)، با تأکید بر نقش راهبردی این دانشکده در مواجهه با بحران معنا، نسبت علم و دین، تحولات فناوری و مسائل فرهنگی جامعه، گفت: دانشگاه اصفهان باید از آموزش عالی عبور کند و به دانشگاهی مسئلهمحور تبدیل شود؛ دانشگاهی که علاوه بر تربیت نیروی انسانی، برای مسائل واقعی کشور و استان راهحل ارائه دهد.
به گزارش پایگاه خبری دانشگاه اصفهان، دکتر رسول رکنیزاده، رئیس دانشگاه اصفهان،روز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ در دیدار با اعضای هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اهلبیت(ع)، ضمن شنیدن دیدگاهها و دغدغههای اعضای این دانشکده، درباره مسائل عمرانی، آموزشی، پژوهشی، اداری، مالی و فرهنگی دانشگاه توضیحاتی ارائه و بر ضرورت پیگیری جدی مطالبات دانشکده تأکید کرد.
پیگیری مسائل عمرانی و اجرایی دانشکده
رئیس دانشگاه اصفهان درباره وضعیت ساختمان دانشکده الهیات و معارف اهلبیت(ع) اظهار کرد: موضوع ساختمان دانشکده در حال پیگیری است و با توجه به افزایش شدید هزینههای ساختوساز و وقفهای که در سالهای گذشته ایجاد شده، باید راهکارهای اجرایی جدیدی برای پیشبرد آن دنبال شود.
وی افزود: یکی از راهکارهای قابل بررسی، ساخت مرحلهای ساختمان است تا پروژه بهصورت بخشبخش پیش برود و متوقف نماند. در این زمینه، هماهنگیهای لازم با مسئولان مربوط انجام خواهد شد و دکتر قائمفر نیز موضوع را با دانشکده دنبال میکند.
دکتر رکنیزاده با اشاره به ضرورت تسریع در رسیدگی به درخواستهای دانشکدهها گفت: در دانشگاه نباید درخواست یک دانشکده هفتهها در یک واحد باقی بماند. اگر موضوعی در سطح معاونت یا دانشکده طی چند روز حل نشد، باید بهسرعت به ریاست دانشگاه منتقل شود تا فرایند تصمیمگیری و پیگیری متوقف نماند.
وی همچنین از اعضای هیئت علمی و گروههای آموزشی خواست هر زمان برای تصمیمگیریهای مهم، برنامهریزیهای آینده یا حل مسائل تخصصی نیاز به حضور رئیس دانشگاه دارند، بهصورت مستقیم مذاکره انجام شود.
توجه به دانشجویان بینالمللی و همکاری با عراق
رئیس دانشگاه اصفهان با اشاره به وضعیت دانشجویان عراقی و تحولات مربوط به آموزش کارکنان دولت عراق در دانشگاههای خارجی گفت: بخشی از دانشجویان بینالمللی دانشگاههای ایران از میان کارکنان دولت عراق هستند و تصمیمهای جدید دولت این کشور میتواند بر شمار دانشجویان خارجی دانشگاههای ایران تأثیر بگذارد.
وی ادامه داد: در عین حال، همکاری علمی میان دانشگاههای ایران و عراق در آینده نزدیک وارد مرحله جدیدی خواهد شد و دانشگاه اصفهان میتواند محور مهم این همکاریها باشد. این همکاری تنها به آموزش محدود نیست، بلکه تبادل استاد و نیروی انسانی، ارتباط میان دانشگاهها و حضور مسئولان علمی و دانشگاهی دو کشور را نیز دربرمیگیرد.
دکتر رکنیزاده بر ضرورت فعالتر شدن دانشکده الهیات در این زمینه تأکید کرد و گفت: با توجه به جایگاه ارتباطات علمی و فرهنگی میان ایران و عراق، دانشکده باید برای ایفای نقشی جدی در این عرصه آماده باشد و ظرفیتهای خود را برای توسعه تعاملات علمی به کار گیرد.
پرداخت حقالتدریس و حمایت از اعضای هیئت علمی
رئیس دانشگاه اصفهان در ادامه با اشاره به مشکلات مربوط به پرداخت حقالتدریس استادان، بهویژه استادان حقالتدریس دانشکده، اظهار کرد: این موضوع از مدتها پیش در حال پیگیری است و امیدواریم پرداختهای معوق در سریعترین زمان ممکن انجام شود.
وی با بیان اینکه افزایش هزینهها و پیچیدگیهای اداری و مالی موجب کندی برخی پرداختها شده است، افزود: مبالغ حقالتدریس با وجود افزایش، همچنان متناسب با زحمات استادان نیست؛ بنابراین باید برای اصلاح این وضعیت و ایجاد سازوکاری منظمتر اقدام شود.
دکتر رکنیزاده همچنین درباره جذب اعضای هیئت علمی توضیح داد: تعداد مجوزهای استخدامی دانشگاهها به وسیله ساختار اداری و استخدامی دولت تعیین میشود و معمولاً تعداد مجوزهای اختصاصیافته کمتر از نیاز واقعی دانشگاه است. دانشگاه اصفهان هر سال نیاز گروهها را دریافت و برای جذب نیروی مورد نیاز اعلام میکند، اما بخشی از این درخواستها به دلیل محدودیتهای استخدامی محقق نمیشود.
وی انتقال اعضای هیئت علمی رسمی از دانشگاههای دیگر را یکی از مسیرهای قابل استفاده دانست و گفت: جذب نیروهای توانمند از طریق انتقال میتواند بخشی از نیاز دانشگاه را پاسخ دهد؛ با این حال، درباره مأموریت اعضای هیئت علمی نیز باید ملاحظات مالی و سازمانی بهدقت بررسی شود، زیرا هزینههای این فرایند افزایش یافته و دیگر با ارقام گذشته قابل مقایسه نیست.
رئیس دانشگاه اصفهان خطاب به اعضای دانشکده تأکید کرد: در جذب اعضای هیئت علمی باید نهایت دقت و حساسیت به خرج داده شود. ورود یک فرد ناکارآمد به ساختار دانشگاه ممکن است سالها دانشگاه را درگیر فرایندهای اداری، حقوقی و سازمانی کند. این فرایند باید بر مبنای شایستگی علمی و حرفهای انجام شود و ملاحظات سیاسی نباید جای معیارهای علمی را بگیرد.
گرنت پژوهشی و دشواری انتشار مقالات بینالمللی
دکتر رکنیزاده درباره حمایت از فعالیتهای پژوهشی اعضای هیئت علمی گفت: استفاده از گرنت پژوهشی برای فعالیتهای عمومی تحقیقاتی محدودیت عددی ندارد و اعضای هیئت علمی میتوانند متناسب با نیازهای پژوهشی خود درخواست استفاده از گرنت ارائه کنند. پرداخت گرنت نیز بهصورت تجمیعی انجام میشود تا منابع برای فعالیتهای مختلف پژوهشی در دسترس باشد.
وی با اشاره به مشکلات پرداخت هزینه چاپ مقالات بینالمللی بیان کرد: افزایش شدید نرخ ارز، ریالی بودن بودجههای دانشگاه و بالا رفتن هزینه انتشار مقاله، حمایت از چاپ مقالات بینالمللی را دشوار کرده است. این مشکل تنها به دانشکده الهیات اختصاص ندارد و بسیاری از دانشگاهها و رشتههای کشور با آن مواجهاند.
رئیس دانشگاه اصفهان افزود: در سالهای اخیر، برخی مجلات بینالمللی به دلایل سیاسی و فشارهای خارج از چارچوب علمی، مقالات پژوهشگران ایرانی را رد میکنند. این وضعیت به جایگاه علمی کشور آسیب میزند و برای دانشجویانی که فرایند دانشآموختگی آنان به انتشار مقاله بینالمللی وابسته است، مشکلات جدی ایجاد میکند.
وی تأکید کرد: شورای پژوهشی دانشگاه در حال بررسی راهکارهایی برای حمایت از دانشجویانی است که به دلیل شرایط جدید انتشار مقالات بینالمللی با مانع مواجه شدهاند و باید برای این مسئله، راهحلهای اجرایی و عادلانه پیدا کرد.
ضرورت حل مشکلات ارتباط با صنعت
رئیس دانشگاه اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود درباره ارتباط با صنعت و کندی پرداخت درآمدهای اختصاصی دانشگاه گفت: پس از محدود شدن حسابهای دانشگاه و تمرکز درآمدها در حساب درآمدهای اختصاصی، شناسایی و تخصیص برخی مبالغ با دشواری بیشتری انجام میشود. در بسیاری از موارد، تا زمانی که دانشگاه از سازمان طرف قرارداد فاکتور یا مستندات لازم را دریافت نکند، شناسایی منبع درآمد و پرداخت آن امکانپذیر نیست.
وی خواستار برگزاری نشست تخصصی برای بررسی موضوع ارزشافزوده و سایر مسائل مالی مرتبط با قراردادهای صنعتی شد و گفت: باید با حضور مسئولان مربوط، از جمله دکتر صفاری و تیم تخصصی ایشان، راهکارهای اجرایی برای رفع این مشکل بررسی شود.
الهیات و مسئولیت مواجهه با بحران معنا
دکتر رکنیزاده در ادامه با اشاره به جایگاه دانشکده الهیات گفت: نگرانی درباره اثربخشی آموزشهای دینی در جامعه، نگرانی مهمی است و دانشکده الهیات باید برای پاسخگویی به این مسئله، نقش پیشرو و فعال داشته باشد.
وی با استناد به آیاتی از سوره فاطر، بر ارتباط میان شناخت جهان، علم و معرفت دینی تأکید کرد و گفت: در نگاه قرآن، شناخت جهان و پدیدههای آن با معرفت و خشیت الهی پیوند دارد و «عالمان» کسانی هستند که هم جهان و هم حقیقت را عمیقتر میشناسند.
رئیس دانشگاه اصفهان با بیان اینکه جهان معاصر با بحرانهای جدی در حوزه معنا، هویت و نسبت انسان با علم و فناوری روبهرو است، افزود: مدرنیته و حاکمیت نگاه مادی، بهتدریج بسیاری از جوامع را با بحران معنا مواجه کرده است. فناوری صرفاً یک ابزار خنثی نیست، بلکه با خود فرهنگ، سبک زندگی و ساختار فکری نیز به همراه میآورد.
وی ادامه داد: نمیتوان تصور کرد که جامعهای فناوری را بدون پیامدهای فرهنگی و فکری آن دریافت میکند. تجربه سینما و دیگر عرصههای فرهنگی نشان میدهد که ابزارها در فرایند استفاده، فرهنگ و نظام ارزشی خاص خود را نیز وارد جامعه میکنند. از این رو، مواجهه با فناوری نیازمند تحلیل عمیق فلسفی و الهیاتی است.
دکتر رکنیزاده «باغ معنا» را یکی از ایدههای راهبردی دانشگاه اصفهان دانست و گفت: دانشگاه باید به محیطی تبدیل شود که در آن معنا تولید و منتقل شود؛ جامعهای که در آن معنا شکل نگیرد، با بحرانهای جدی مواجه خواهد شد. دانشکده الهیات در طراحی و تحقق چنین رویکردی مسئولیتی اساسی دارد.
نقش الهیات در مواجهه با هوش مصنوعی و تحولات جدید
رئیس دانشگاه اصفهان با اشاره به گسترش هوش مصنوعی اظهار کرد: در طراحی پلتفرمها و فناوریهای جدید، حضور متفکران حوزه فلسفه و الهیات ضروری است. پرسش فقط این نیست که چه فناوریای میتوانیم تولید کنیم، بلکه باید بدانیم این فناوری بر اساس چه مبانی انسانی، اخلاقی و معرفتی طراحی میشود.
وی مسائل سکولاریزاسیون، رابطه دین و دولت، تحولات معرفتی و نسبت دین با فناوری را از جمله موضوعات مهم و سنگین دانشکده الهیات دانست و افزود: این مسائل نیازمند خروجیهای حرفهای، پژوهشهای عمیق و مراکز مطالعاتی پیشرو است. فعالیت دانشکده نباید صرفاً به آموزش رشتههای دانشگاهی محدود شود.
دکتر رکنیزاده با تأکید بر اهمیت مراکز مطالعاتی گفت: اندیشکدهها و مراکز مطالعاتی نقش مهمی در تولید فکر و حل مسائل دارند. دانشگاه اصفهان نیز باید ظرفیتهای خود را برای ایجاد مراکز مطالعاتی مسئلهمحور و تقویت فعالیتهای پژوهشی حرفهای به کار گیرد.
وی از ظرفیت علمی موجود در دانشکده الهیات یاد کرد و افزود: این دانشکده از بنیههای علمی ویژهای برخوردار است و در برخی حوزهها از جمله الهیات اجتماعی، نقد قدرت و بررسی اندیشههای فلسفی و دینی، ظرفیت پیشرو دارد. این ظرفیت در مسیر پاسخگویی به مسائل روز جامعه و جهان فعالتر شود.
حضور اعضای دانشکده در فعالیتهای فرهنگی دانشگاه
رئیس دانشگاه اصفهان از طرحی برای استفاده گستردهتر از توان اعضای هیئت علمی دانشکده الهیات و دانشکدههای مشابه در فعالیتهای فرهنگی خبر داد و گفت: فعالیت فرهنگی در دانشکدههای غیرعلوم انسانی نباید به یک مسئولیت اداری صوری تبدیل شود. این حوزه نیازمند نیروهای متخصص، صاحبنظر و برخوردار از توان فکری و فرهنگی است.
وی افزود: در صورت اجرای این طرح، اعضای توانمند دانشکده الهیات میتوانند در معاونتهای فرهنگی دانشکدههای مختلف نقشآفرینی کنند و فعالیتهای فرهنگی را در سطحی حرفهایتر پیش ببرند.
دکتر رکنیزاده همچنین بر ضرورت ارتباط مستقیم استادان الهیات با دانشجویان سایر دانشکدهها تأکید کرد و گفت: بسیاری از دانشجویان دانشکدههای مهندسی، علوم پایه، علوم اداری و اقتصاد و دیگر دانشکدهها به گفتوگوهای عمیق فکری و معرفتی نیاز دارند، اما نمیدانند برای این نیاز به چه کسی مراجعه کنند. کلاسهای رسمی معارف بهتنهایی پاسخگوی همه این نیازها نیست.
وی ادامه داد: جلسات کوچک و مستمر با گروههای محدود دانشجویی میتواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. حلقههای علمی و معرفتی، آموزشهای خصوصی و ارتباط نزدیک استاد و دانشجو، در بسیاری از موارد آثار ماندگارتری ایجاد میکند.
دانشگاه مسئلهمحور و پیوند با جامعه
رئیس دانشگاه اصفهان با تأکید بر اینکه دانشگاه باید از مرحله آموزش عالی به مرحله دانشگاه واقعی و مسئلهمحور وارد شود، گفت: دانشگاه در جهان برای پاسخگویی به مسائلی شکل گرفته است که هیچ بخش دیگری از دولت بهتنهایی قادر به حل آنها نیست.
وی با اشاره به مسائل استان اصفهان در حوزه امنیت غذایی، دام، کشاورزی و منابع آب افزود: دانشگاه اصفهان با برخورداری از حدود ۱۷ هزار دانشجو، صدها عضو هیئت علمی و کارکنان متعدد، باید خروجیهای بزرگ و اثرگذار داشته باشد. دانشگاه نمیتواند برای حل همه مشکلات خود منتظر بودجه دولتی بماند، بلکه باید با صنعت، شرکتهای بزرگ و بخش خصوصی ارتباط مؤثر برقرار کند.
دکتر رکنیزاده، مسئله بیماریهای دامی و خسارتهای ناشی از آن را نمونهای از مسائل واقعی استان دانست و گفت: اگر دانشگاه بتواند بخشی از این مسائل را با همکاری دستگاهها و سرمایهگذاران حل کند، هم به اقتصاد استان کمک کرده و هم نقش واقعی خود را در جامعه ایفا کرده است.
وی همچنین به ظرفیتهای ناحیه نوآوری، مرکز هوش مصنوعی و پروژههای جدید دانشگاه اشاره کرد و از اعضای دانشکده الهیات خواست برای بازدید، ارائه ایده و مشارکت در این طرحها اقدام کنند.
رئیس دانشگاه اصفهان گفت: موضوعاتی مانند اخبار جعلی، شبکههای اجتماعی و تولید محتوای اثرگذار،اشاره و گفت:بررسی این موضوعات فقط مسئله فنی نیست و به مشارکت متخصصان حوزه فرهنگ، دین، فلسفه و علوم انسانی نیاز دارد. در این حوزهها باید حضور فعال و مثبت داشته باشیم.
انگیزهبخشی به اعضای هیئت علمی و دانشجویان
دکتر رکنیزاده در بخش پایانی سخنان خود، انگیزهبخشی به اعضای هیئت علمی و دانشجویان را از مهمترین مسئولیتهای دانشگاه دانست و گفت: در سالهای اخیر، تعداد زیادی از اعضای هیئت علمی توانمند و تولیدکنندگان برتر علم از کشور خارج شدهاند. این پدیده تنها نتیجه مشکلات مالی نیست، بلکه رفتارهای غیرحرفهای، تنگنظری و بیتوجهی به شأن علمی افراد نیز میتواند موجب ناامیدی و مهاجرت آنان شود.
وی با تأکید بر اهمیت نیروی انسانی اظهار کرد: اعضای هیئت علمی و دانشجویان، از مهمترین سرمایههای کشور هستند و اهمیت آنان از همهی منابع طبیعی و صنعتی بسیار بیشتر است. پیشرفت علمی، امنیت و آینده کشور به حضور و انگیزه دانشمندان و دانشگاهیان وابسته است.
رئیس دانشگاه اصفهان خطاب به اعضای دانشکده الهیات گفت: دانشکده باید در دانشجویان امید، هویت و تعلق خاطر به ایران و فرهنگ ایرانیـاسلامی ایجاد کند. دانشجویان باید بتوانند با شناخت و علاقه از سرزمین خود دفاع کنند و نسبت به آینده آن احساس مسئولیت داشته باشند.
وی افزود: در شرایطی که دانشجویان و جوانان با بمباران رسانهای و موجی از ناامیدی مواجهاند، دانشکده الهیات میتواند نقش سپر فکری و معنوی آنان را ایفا کند. اگر انگیزه در استاد و دانشجو از بین برود، هیچ ساختمان، فناوری یا زیرساختی نمیتواند بهتنهایی دانشگاه را به هدف خود برساند.
دکتر رکنیزاده در پایان با اعلام آمادگی برای پیگیری مسائل اجرایی و اداری دانشکده، تأکید کرد: دانشکده الهیات باید نقش بستر تعالی دانشگاه را به عهده بگیرد و اعضای دانشکده نیز باید مستقل از شرایط اجرایی، رسالت علمی، فرهنگی و معرفتی خود را دنبال کنند و برای آینده دانشگاه، ایران و اسلام نقشآفرین باشند.




نظر دهید