روابط عمومی

به گزارش روابط عمومی، دکتر حسین هرسیج رئیس دانشگاه اصفهان در این همایش تأکید کرد: در مراسم افتتاحیۀ این همایش در مهرماه از تنشهای هویتی (identity based conflict) دنیای امروز سخن گفتم و تبیین شد که ضروری است استادان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی به این پرسش پاسخ دهند که چگونه می‌توان از ادبیات غنی ایران برای غلبه بر این تنشهای هویتی استفاده کرد. در این جلسه درباب جهانی شدن و نقش زبان و ادبیات فارسی در این زمینه سخن خواهم گفت.

رئیس دانشگاه اصفهان با تأکید بر کوشش نخبگان در ارائۀ راهکارهایی برای جهانی شدن شعر، ادب و فرهنگ دینی و ملی تصریح کرد: جهانی‌شدن و جهانی‌سازی دو مفهوم کلیدی در جهان امروز است. جهانی‌شدن یک فرایند تدریجی است که در طول زمان اتفاق می‌افتد. جهانی شدن از قرن 15 شروع و در قرن 18 تا 20 گسترش پیدا کرد. در ابتدا موضوع شرکتهای چند ملیتی مطرح شد که بیشتر جنبۀ اقتصادی داشت و در قرن 21 با انقلاب در اطلاعات و ارتباطات تغییرات عمده‌ای در این زمینه رخ داد. در ابتدا این فرایند در سطح کلان به وقوع می پیوست و اندک اندک در سطوح کوچکتری واقع شد تا این که با ظهور ریزپردازنده ها، در فرایند جهانی شدن، افراد نقش مهمی بازی کردند نه دولتها و حکومتها.

دکتر هرسیج بیان کرد: در سوی دیگر جهانی‌سازی قرار دارد و آن تحمیل ایده‌ها در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بر جهان است. غربی سازی، آمریکایی‌سازی، مک دونالدیزیشن، فیلمهای هالیوودی و سایر موضوعاتی از این دست، کلیدواژه‌های پروژۀ جهانی‌سازی و تسلط سبک زندگی، سبک غذایی و سبک فرهنگی غرب و آمریکا بر جهان به شمار می‌رود.

دکتر هرسیج اظهار کرد: بر این اساس با دو موضوع مواجهیم: فرایند جهانی‌شدن و پروژۀ جهانی‌سازی. این به قوت و غنای فرهنگها و ملتها مربوط است که در پروژۀ جهانی‌سازی هضم شوند یا نقشی فعال در فرایند جهانی‌شدن داشته باشند. نکتۀ قابل توجه آن است که بعد از سقوط دیوار برلین و همچنین از بین رفتن مرزهای جغرافیایی در جهان، همۀ ملتها خواه ناخواه به نوعی در فرایند جهانی شدن واقع شده اند. البته بسیار افراد بعد از سقوط دیوار برلین گمان می کردند لیبرالیسم یا لیبرال دموکراسی نسخۀ اصلی و کارا برای جهان است و کوشش می کردند این نسخه را به ملتها تحمیل کنند. در همین زمینه در کشورهای غرب آسیا تحت پوشش مداخلات انسان‌دوستانه در پی تحمیل الگوهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود بودند.

دکتر حسین هرسیج بیان کرد: نسخه های مذکور با طبیعت کشورها و ملتهایی که دارای قوت فرهنگی هستد سازگاری ندارد، نمی توان چیزی را به این گونه ملتها تحمیل کرد. اینجا نقش ملتهایی با قوت و غنای فرهنگی و هویت تمدنی مانند ایران اسلامی بسیار پررنگ است، نقشی اساسی در جلوگیری از تحمیل فرهنگی و تأکید بر تبادل فرهنگی. باید به جای هضم شدن در پروژۀ جهانی سازی، در فرایند جهانی شدن نقشی مؤثر و فعال ایفا کرد، آن هم با تأکید بر عناصر فرهنگی و هویتی که یکی از مهمترین آنها شعر و ادبیات است. از طریق این عنصر مهم فرهنگی می‌توان بر تحمیلهای جهانی سازی غلبه پیدا کرد.

رئیس دانشگاه در ادامه افزود: پیشینۀ درخشان و مستحکم فرهنگی و تمدنی ایران مزیتی بسیار مهم در مقابله با پروژۀ جهانی سازیِ کشورهای نورس و بدون پیشنۀ فرهنگی و تمدنی است، البته در حال حاضر در خیلی از کشورهای جهان، صاحب نظران از «افول تمدن غربی» می‌گویند. باید توجه داشت که رکن اصلی فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی «قدرت نرم» است. در انقلاب اسلامی هم شاهد بودیم که قدرت نرم ملت در برابر قدرت سخت و نظامی پیروز شد. یکی از شعارهای مردمی در دوران انقلاب اسلامی این بود که «ما به شما گل می‌دیم، شما به ما گلوله». امروز هم باید توجه داشت که قدرت اصلی این کشور قدرت فرهنگی و تمدنی است، اگرچه در قدرت نظامی و سخت هم پیشرو و توانمند است.

دکتر حسین هرسیج در پایان تأکید کرد: این قدرت نرم باید در همۀ حوزه‌ها نفوذ و تسری بیابد و موانع از سر راه این کار برداشته شود. در این راه استفاده از ادبیات غنی ایران و آثار بزرگانی چون مولوی، سعدی، فردوسی، حافظ و دیگر ادیبان رکن اصلی به شمار می‌رود چون فرازمانی و فرامکانی هستند. فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی از این طریق می‌تواند مرزهای جغرافیایی را درنوردد و در دل همۀ مردم جهان نفوذ کند. همایش بزرگ مولوی پزوهی توانسته است این کار را بخوبی انجام دهد و ضروری است این اقدامات استمرار پیدا کند، همایشهای بعدی باقوت و در کشورهای مختلف برگزارشود و همچنین نتایج این اقدامات از طریق مطالعات و همایشهای کاربردی و میان‌رشته‌ای برای حل مسائل جامعه و تمدن‌سازی به کار گرفته شود.

گفتنی است چهارمین همایش بین المللی مولوی پژوهی با حمایت دانشگاه اصفهان و کرسی مولوی‌پژوهی، بنیاد ملی علم ایران، انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، قطب علمی مطالعات بنیادی و کاربردی ادب عرفانی و کمیسیون ملی یونسکو ایران به میزبانی دانشگاه اصفهان برگزار شد. این همایش بین المللی، با 31 نشست تخصصی، بعد از دو ماه برگزاری در دانشگاه اصفهان، به کار خود پایان داد.