روابط عمومی

به گزارش  وب سايت خبري uinews و به نقل از خبرگزاري مهر،  محمدجواد دهقاني گفت: تحول و ارتقاء علوم انساني يكي از اركان سياست هاي كلان علم و فناوري ابلاغي توسط مقام معظم رهبري است. پژوهشگران علوم انساني كشور با انتشار بيش از يكصد هزار مقاله پژوهشي در طول يك دهه گذشته يكي از حوزه هاي اصلي توليد علم كشور هستند كه اين تعداد شامل 34 درصد از كل پژوهش هايي است كه در مجلات علمي پژوهشي و ترويجي در سطح  ملي منتشر شده اند.

وي افزود: در سطح بين المللي برخلاف كشور حوزه هاي علوم انساني و اجتماعي از يكديگر تفكيك شده اند. بيش از 20 درصد پژوهش هاي ثبت شده در پايگاه استنادي آي اس آي در 25 سال گذشته متعلق به حوزه علوم انساني و اجتماعي است كه سهم علوم انساني و هنر به تنهايي حدود 8 درصد از كل اطلاعات نمايه شده در اين پايگاه است.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) تصريح كرد: سهم پژوهشي دانشگاه ها از علوم انساني يكسان نيست با لحاظ كردن اين واقعيت كه رشته هاي تحصيلي نيز از يك دانشگاه به دانشگاه ديگر متفاوت است. در بررسي پژوهش هاي علوم انساني تنها نبايد به كميت علم توليد شده بسنده كرد، بلكه كيفيت پژوهش ها و ميزان اثرگذاري آنها در سطح جامعه علمي نيز از اهميت برخوردار است.

14 درصد پژوهش هاي علوم انساني مربوط به دانشگاه تهران است

دهقاني گفت: بررسي معتبرترين مجلات علمي پژوهشي و ترويجي نمايه شده در پايگاه استنادي علوم جهان اسلام(ISC) نشان مي دهد كه نزديك به 14درصد پژوهش هاي علوم انساني كشور در دانشگاه تهران انجام مي شوند.

وي بيان داشت: دانشگاه علامه طباطبايي بعد از دانشگاه تهران بيشترين تعداد پژوهش هاي علوم انساني كشور را به خود اختصاص داده است كه حدود 7 درصد آنها را در بر مي گيرد، بنابراين اين دانشگاه رتبه دوم كميت توليد علم كشور در اين حوزه را به خود اختصاص داده است.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) اظهار داشت: همچنين در اين حوزه دانشگاه هاي اصفهان و تربيت مدرس از نظر كميت علم توليد شده در رتبه هاي سوم و چهارم توليد علم كشور قرار دارند. اين دو دانشگاه به ترتيب 6 درصد و 5 درصد كميت توليد علوم انساني كشور را توليد مي كنند.

دهقاني خاطرنشان كرد: دانشگاه شهيد بهشتي، فردوسي مشهد، دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران، شيراز و خوارزمي رتبه هاي بعدي را دارند كه هر كدام حدود 3 تا 4 درصد علم علوم انساني كشور را توليد مي كنند.

24 درصد استنادهاي حوزه علوم انساني مربوط به دانشگاه تهران است

وي اضافه كرد: ميزان اثرگذاري پژوهش هاي علوم انساني در دانشگاه هاي مختلف يكسان نيست بنابراين 24 درصد استنادهايي كه به حوزه علوم انساني كشور صورت گرفته متعلق به علوم انساني دانشگاه تهران است.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) خاطرنشان كرد: دانشگاه علامه طباطبايي بعد از دانشگاه تهران در جايگاه دوم قرار دارد. اين دانشگاه بيش 8 درصد از استنادها را دريافت كرده است. هر چند دانشگاه تربيت مدرس از لحاظ كميت توليد علم در جايگاه چهارم قرار گرفته، اما از لحاظ تعداد كل استنادهاي دريافت شده در حوزه علوم انساني در مرتبه سوم كشور قرار دارد و بعد از اين دانشگاه، دانشگاه اصفهان قرار گرفته است.

دهقاني گفت: اين دانشگاه ها به ترتيب نزديك به 8 درصد و بيش از 6 درصد از استنادها را دريافت كرده اند. بعد از اين دانشگاه ها، دانشگاه هاي شهيد بهشتي، شيراز، فردوسي مشهد، شهيد چمران اهواز، خوارزمي و مازندران به ترتيب بيشترين ميزان استنادها در اين حوزه را دريافت كرده اند. ميزان استنادهاي آنها بين 2 تا 5 درصد از كل استنادهايي است كه به پژوهش هاي علوم انساني كشور صورت گرفته است.

وي خاطرنشان كرد: يكي از شاخص هاي تعيين ميزان اثرگذاري كميت علم توليد شده، متوسط تعداد استنادهاي صورت گرفته به ازاء هر مقاله است. در اين روش تعداد استنادهاي دريافت شده در يك دانشگاه بر تعداد مقالات همان دانشگاه تقسيم مي شود و براين اساس مشخص مي شود كه به ازاء هر مقاله توليد شده به طور متوسط چه ميزان استناد دريافت شده است.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) خاطرنشان كرد: بهترين روش براي محاسبه ميزان اثرگذاري پژوهش ها هنجاري سازي (نرمال سازي) استنادها است كه در اين روش استنادها بر حسب سال و رشته موضوعي كه پژوهش در آن منتشر شده است يكدست مي شوند، زيرا تعداد استنادها بر اثر گذر زمان افزايش مي يابد.

دهقاني افزود: همچنين اندازه رشته هاي مختلف از لحاظ تعداد پژوهشگران و نشرياتي كه منتشر مي كنند با يكديگر متفاوت است و اين دو عامل باعث تفاوت در تعداد استنادهاي دريافتي مي شود و قبل از مقايسه هنجاري سازي مقايسه را علمي مي سازد.

وي گفت: شانس دريافت استناد پژوهش هايي كه به زبان فارسي و تنها در سطح ملي منتشر مي شوند كمتر از آنهايي است كه به زبان انگليسي و در سطح بين المللي منتشر مي شوند، زيرا اندازه جامعه علمي كه به صورت بالقوه مي توانند به آنها استناد دهند متفاوت است. اما، اين عامل مانع از آن نيست كه افزايش تعداد استنادها را ناديده گيريم و فرهنگ استناد را فراموش كنيم چراكه استناد به مفهوم استفاده است و پژوهشي كه مورد استفاده قرار نگيرد بي اثر است.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) عنوان كرد: در تمام كشورهاي دنيا ميزان گستردگي جامعه علمي منطبق با زبان مجله و سطح انتشار مجله اعم از ملي يا بين المللي از عوامل مهمي هستند كه بر تعداد استنادهاي دريافتي مقالات تاثير مي گذارند. بايد خاطر نشان ساخت كه تعداد استنادها به مقالات حوزه علوم انساني در سطح بين المللي نيز كمتر از بسياري از حوزه هاي علمي ديگر است.

موثرترين پژوهش هاي علوم انساني كشور در دانشگاه شيراز

دهقاني گفت: بررسي متوسط تعداد استناد به ازاء هر مقاله در حوزه علوم انساني نشان مي دهد كه موثرترين پژوهش هاي علوم انساني توسط پژوهشگران دانشگاه شيراز صورت مي پذيرد. نسبت تعداد استناد به مقاله اين دانشگاه 0.58  است، به اين مفهوم كه به هر دو مقاله اندكي بيش از يك استناد صورت مي گيرد.

وي تصريح كرد: اين رقم براي دانشگاه تهران 0.5 است و معني آن اين است كه از هر دو مقاله منتشر شده در حوزه علوم انساني دانشگاه تهران يكي از آنها يك استناد دريافت مي كند.

سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) اظهار داشن: دانشگاه شهيد چمران اهواز در جايگاه سوم كشور از اين لحاظ قرار دارد و از وضعيتي مشابه دانشگاه تهران برخوردار است. براساس شاخص متوسط تعداد استناد به ازاء هر مقاله، دانشگاه تربيت مدرس، مازندران، علامه طباطبايي، الزهرا (س)، خوارزمي، شهيد بهشتي و اصفهان به ترتيب رتبه هاي چهارم تا دهم كشور را كسب كرده اند.

دهقاني عنوان كرد: هر چند كميت توليد علم شرط لازم براي توسعه علمي است، اما شرط كافي نيست. ميزان بهره گيري جامعه علمي از توليد علم صورت گرفته بيانگر ميزان كارآمدي آن است. اين بهره گيري همان استفاده است كه از طريق شمارش استنادها مشخص مي شود.

وي تاكيد كرد: اگر تنها به كميت توليد علم بينديشيم علمي تك بُعدي خواهيم داشت، نظام علمي كه تنها توجه خود را معطوف به افزايش تعداد مدارك مي كند. هر چند كميت توليد علم نيز از اهميت برخوردار است، اما علمي كه مورد استفاده قرار نگيرد علمي بي اثر است و كشور را به توسعه علمي نخواهد رساند.