رويدادهاي 16 بهمن
درگذشت آيت الله ميرزاي شيرازي ، صاحب فتواي تنباكو. 16 بهمن ماه 1357
درگذشت آيت الله ميرزاي شيرازي ، صاحب فتواي تنباكو
يكي از مهمترين حوادثي كه در ايام زعامت او رخ داد، قضيه تحريم تنباكو بود.پس از اعطاي امتياز انحصار توتون و تنباكو به كمپاني رژي در چهار شهر ايران، مردم به پيشتازي چهار نفر از شاگردان ميرزاي شيرازي دست به اعتراضات گسترده اي زدند. در تهران شيخ فضل الله نوري، در اصفهان آقانجفي اصفهاني، در شيراز سيد علياكبر فال اسيري و در تبريز ميرزا جواد مجتهد تبريزي از رهبران اين جريان بودند. حكم تاريخي او در معاهده انحصار تنباكو در زمان ناصرالدين شاه چنان مردم را به صحنه كشاند كه شاه قاجار، مجبور به فسخ قرارداد تنباكو گرديد. با صدور اين حكم، مردم مبارزه سياسي عليه قرارداد استعماري مذكور را يك وظيفۀ شرعي دانسته و به مخالفت شديد پرداختند. بهطوري كه ناصرالدين شاه مجبور شد با پرداخت غرامت، اين قرارداد ننگين را فسخ كند. سرانجام حكم تاريخي تحريم از سوي ميرزاي شيرازي از سامرا صادر شد.
ميرزاي شيرازي در روز دوشنبه ۸ شعبان ۱۳۱۲ در سن ۸۲ سالگي در سامرا درگذشت و در يكي از حجرات صحن حرم علي بن ابيطالب دفن شد.
اگر چه علت مرگ او را برخي بيماري برونشيت و يا سل عنوان كردهاند، ولي عدهاي عقيده دارند كه پزشك مشكوكي در سامرا پيدا شد و سعي در نزديك شدن به ميرزا نمود و بالاخره در آخرين روزها به معالجه او پرداخت و پس از مرگ ميرزا براي هميشه ناپديد شد، از سر سپردگان انگلستان بوده است و ميرزا را مسموم نموده و كشت.
16 بهمن ماه 1357
*انتخاب بازرگان به عنوان نخست وزير دولت موقت، رسما اعلام شد. حكم و فرمان نخست وزيري كه با اتفاق آراء شوراي انقلاب و تصويب امام خميني صادر شده بود، توسط حجتالاسلام والمسلمين رفسنجاني در حضور حضرت امام و آقاي بازرگان قرائت شد.
* حضرت امام در حكم نخست وزيري بازرگان، وي را موظف به انجام رفراندوم تغيير نظام به جمهوري اسلامي، تشكيل مجلس مؤسسان (خبرگان) براي تصويب قانون اساسي، برگزاري انتخابات مجلس شورا طبق قانون اساسي جديد و انتخاب هيأت وزيران بدون در نظر گرفتن روابط حزبي كردند. در متن حكم آمده است: بنا به پيشنهاد شوراي انقلاب، بر حسب حق شرعي و قانوني ناشي از آراء اكثريت قاطع قريب به اتفاق ملت ايران كه طي اجتماعات عظيم نسبت به رهبري جنبش ابراز شده است، جنابعالي را مأمور تشكيل دولت موقت مينمايم.
* مهندس بازرگان پس از قرائت حكم نخست وزيري گفت: خداي برگ را شكر ميكنم كه چنين اعتبار و حسن شهرتي را كه به هيچوجه اهليت و لياقت آن را نداشتم، به من ارزاني داشته و همين موهبت الهي باعث شده كه آيتالله، ابراز اعتماد و ارجاع چنين مأموريتي را به بنده عنايت بفرمايند و همچنين تشكر از ملت ايران ميكنم. * حضرت امام در فرمايشات خود بعد از سخنان مهندس بازرگان به عنوان نخست وزير، از مردم خواستند تا با تظاهرات آرام و از طريق مطبوعات، نظر خود را درباره دولت بازرگان ابراز نمايند. ايشان در يك مصاحبه قبل از قرائت حكم گفتند: مخالفت با اين حكومت، مخالفت با شرع است.
* بازرگان پس از خروج امام از محل جلسه، در رابطه با تهديد بختيار در مورد نخست وزيري دولت موقت، گفت: از اين اخطار نميترسيم، اگر تهديد ميخواهند بكنند، به چيز ديگري ما را تهديد كنند. اين چيز خيلي كوچكي است و اگر عملي شود، بنده شخصا خيلي ممنون ميشوم؛ چون راحت ميشوم.
* راديو مسكو براي اعلام نخست وزيري بازرگان برنامه خود را قطع كرد.
* بختيار گفت: هر كس اكثريت داشت، حكومت ميكند.
* آسوشيتد پرس: با توجه به اينكه شانس موفقيت بختيار روز به روز كمتر ميشود، سخنگوي وزارت خارجه آمريكا به ابراز حمايت ملايم از بختيار بسنده كرد.
*بنا به نوشته مجله تايم: ساليوان، سفير آمريكا در ايران، از همكاران خود خواسته است كه با مخالفان رژيم گفتگو كرده، سياست آمريكا را براي آنان تشريح كند.
*رييس سازمان سيا اعراف كرد كه در رابطه با پيش بيني مسائل ايران، اين سازمان ناكام بوده است. وي گفت: چيزي كه ما پيش بيني نميكرديم، اين بود كه يك مرد هفتاد و هشت ساله كه مدت چهارده سال در تبعيد بود، اين نيروها را به هم پيوند زند.
* كيسينجر گفت: بيم آن ميرود كه انقلاب اسلامي به ساير كشورها سرايت كند و گناه اين حركت، متوجه هدف توخالي حقوق بشر است.
* آيتالله گلپايگاني بازگشت حضرت امام به ميهن را به ايشان تبريك گفت.
* آيتالله گلپايگاني با صدور پيامي خطاب به ارتش، از فرماندهان نظامي خواست تا از رويارويي و مقابله با انقلاب اسلامي بپرهيزند.
* چند وزارتخانه، از جمله وزارت آموزش و پرورش، امور اقتصاد و دارائي، بهداري و دادگستري، توسط نيروهاي ارتش اشغال شد. * حزب توده از شوراي انقلاب اسلامي اعلام پشتيباني كرد.
*سازمان چريكهاي فدايي خلق، در مخالفت با شوراي انقلاب گفت: شوراي انقلاب بايد توسط ميليونها اعتصاب كننده تشكيل شود. گفتني است كه اين گونه سازمانها كه تنها خود را قيام خلق ميدانند، اعتماد و حمايت ميليوني مردم از حضرت امام را نديده گرفته و به دنبال جايگاهي در آينده نظام براي خود هستند.
*بيست و دو نماينده ديگر مجلس شورا، استعفا دادند.
* در تظاهرت مردم آغاجاري، عدهاي به شهادت رسيدند.
* غلامرضا كيانپور، وزير اسبق اطلاعات و دادگستري و استاندار آذربايجان غربي و اصفهان، بازداشت شد.
* هشت هزار يهودي از ايران به اسرائيل رفتند.
