مسیرِ نور در آینهی تجربه؛
گفتگو با دکتر حمیدرضا فلاح استاد فیزیک دانشگاه اصفهان
دانشگاه اصفهان همواره بر دوش اساتیدی استوار بوده که نه تنها در کلاسهای درس، بلکه در راهروهای مدیریتی و عرصههای پژوهشی، چراغ علم را روشن نگاه داشتهاند. دکتر حمیدرضا فلاح، عضو هیات علمی گروه فیزیک و از چهرههای برجسته علوم پایه در استان، کسی است که از تحصیل در «امپریال کالج» لندن تا کرسی استادی در دانشگاه اصفهان، مسیری پربار را پیموده است.
در این گفتگو، نگاهی داریم به سوابق علمی و دیدگاههای این استاد برجسته:
جناب دکتر فلاح، برای شروع، نگاهی کوتاه به مسیر علمی خود داشته باشیم. چه شد که مسیر فیزیک را انتخاب کردید و این مسیر شما را به کجا رساند؟
مسیر علمی من از سال ۱۳۶۲ با ورود به رشته فیزیک کاربردی در دانشگاه اصفهان آغاز شد. پس از آن، فرصتی دست داد تا برای دورههای کارشناسی ارشد و دکتری، در یکی از قطبهای علمی دنیا، یعنی «امپریال کالج لندن» تحصیل کنم. این دوران (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶) در رشته اپتیک کاربردی، زیربنای فعالیتهای پژوهشی و آموزشی بعدی من را شکل داد. پس از بازگشت به کشور، از سال ۱۳۷۶ به عنوان عضو هیئت علمی، فعالیت آموزشی و پژوهشی خود را در دانشگاه اصفهان آغاز کردم و مسیر ترفیع علمی را تا کسب مرتبه استادی در سال ۱۳۹۲ طی کردم.
شما علاوه بر فعالیتهای آکادمیک، سوابق مدیریتی قابل توجهی نیز در دانشگاه داشتهاید. این دوران چگونه سپری شد؟
تلاش کردم در کنار تدریس، در ساختار اجرایی دانشگاه نیز باری از دوش گروه و دانشکده بردارم. مسئولیتهایی همچون معاونت گروه فیزیک، ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه، مدیریت گروه فیزیک و معاونت آموزشی دانشکده علوم، فرصتی بود تا با چالشهای اجرایی دانشگاه از نزدیک آشنا شوم و سعی کنم در حد توان، در توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی مشارکت داشته باشم.
در کارنامه پژوهشی شما بیش از ۸۰ مقاله بینالمللی و اجرای ۱۰ طرح بروندانشگاهی دیده میشود که منجر به کسب عنوان «پژوهشگر برتر استان» در سال ۱۴۰۰ شد، نگاه شما به این دستاوردها چیست؟
ببینید، من همیشه سعی کردهام بر حوزههای پیشرفته فیزیک متمرکز بمانم و با شرکت در کارگاههای تخصصی بینالمللی و ملی (مانند محاسبات کوانتومی در ایتالیا یا کارگاههای فوتونیک داخلی)، دانش خود را بهروز نگهدارم. انتشار مقالات و انجام طرحهای پژوهشی، بخشی از وظیفه یک عضو هیئت علمی است که در نهایت با عنایت همکاران، به عنوان پژوهشگر برتر استان مورد لطف قرار گرفت، اما حقیقت این است که برای من، لذت اصلی در همان مسیر یادگیری مستمر نهفته است.
اگر اجازه دهید به مباحث آموزشی بپردازیم؛ نقد و پیشنهادات شما برای بهبود فضای آموزشی چیست؟
شاید پاسخ من کمی متفاوت باشد. من ادعایی در مورد دستاوردهای آموزشیِ خاص ندارم و اهل داستانسرایی هم نیستم؛ به همین دلیل نقدی هم بر سیستم آموزشی ندارم. اما میتوانم در خصوص تجربیات شخصی و توصیههایی که خطاب به خودم و همکاران جوانتر دارم، نکاتی را عرض کنم.
بسیار عالی؛ چه توصیهای برای همکاران جدید و دانشجویان دارید؟
توصیه من به همکاران جدید، در واقع چیزی است که خودم همیشه به آن پایبند بودهام: «یادگیری مداوم». حتی اگر در یک موضوع علمی کاملاً سرآمد باشید، باز هم باید مطالب جدید را دنبال کنید و آنها را در هر دوره به دانشجویان منتقل کنید.
در کلاس درس، سعی کنید به هر طریقی که شده دانشجویان را فعال نگه دارید. بگذارید سوال بپرسند؛ حتی اگر سوالاتشان بیربط باشد، همین پرسشگری است که یادگیری را عمیقتر میکند. علاوه بر دانش فنی، «عدالت» در ارزیابی و امتحان بسیار کلیدی است. در دنیای امروز، حضور در فضای مجازی و تشکیل گروههای تعاملی با دانشجویان نیز یک ضرورت است. در نهایت، رفتار و منشِ استاد در کلاس، بیش از هر محتوای آموزشی دیگری بر دانشجو اثرگذار خواهد بود.
نظر دهید